‏پاسخ عملكرد و محتواي روي و فسفر دانه گندم به پرايم بذر با روي تحت كاربرد سطوح مختلف كود فسفر

پرايم بذر (پيش تيمار بذر) با عناصر غذايي مي‌تواند در افزايش رشد و عملكرد گياهان زراعي موثر باشد. پرايم بذر با عناصر غذايي از روش‌هاي ساده،  موثر و كارآمد محسوب مي گردد كه مورد پذيرش محققين و كشاورزان در جهت افزايش رشد گياه در مرحله گياهچه اي، استقرار بهتر و عملكرد دانه و نيز كيفيت دانه قرار گرفته است. مطالعه حاضر به جهت بررسي تاثير پرايم بذر با عنصر روي و تحت كاربرد مقادير مختلف كود فسفر بر عملكرد و محتواي روي و فسفر دانه در يك رقم گندم زمستانه تحت شرايط ديمكاري در مزرعه تحقيقاتي دانشكده  كشاورزي دانشگاه ايلام در سال زراعي 1401-1400 طراحي گرديد. آزمايش از دو تيمار اصلي تشكيل شده بود: پرايم بذر (هيدروپرايم و پرايم با روي) و سطوح مختلف كود فسفر (چهار سطح، 20، 40 و 60 كيلوگرم در هكتار). آزمايش به صورت آزمايش فاكتوريل دو عاملي (2×4) و بر پايه طرح بلوك هاي‌ كامل تصادفي و با سه تكرار اجرا گرديد. دو فاكتور آزمايش شامل پرايم بذر و كود فسفر بودند. عملكرد دانه، اجزاء عملكرد و محتواي عنصر روي و نيز فسفر دانه در پاسخ به پرايم با روي و كاربرد مقادير مختلف كود فسفر مورد بررسي قرار گرفتند. آزمايش به صورت مزرعه اي و تحت شرايط ديمكاري در طول  فصل رشد گندم انجام گرفت. رقم گندم مورد استفاده ريژاو بود. بذور با محلول 0.3 درصد (وزن/حجم) سولفات روي 7 آبه و به روش غوطه‌وري پرايم گرديدند. تيمار كود فسفر قبل از كشت بذور انجام گرفت. تيمار صفر كودي (عدم كاربرد كود) به عنوان شاهد در نظر گرفته شد. پرايم بذر با محلول سولفات روي ميزان محتواي روي دانه را در مقايسه با پرايم با آب در حدود 16 ‏برابر افزايش داد. پرايم بذر با روي و نيز كود فسفر و اثر متقابل اين دو عامل تاثير معني داري بر تعداد دانه در سنبله، عملكرد ‏دانه و محتواي عنصر روي و فسفر دانه داشت. كاربرد فسفر به ميزان 60 كيلوگرم در هكتار موجب افزايش بيشترين عملكرد دانه و نيز ‏محتواي فسفر دانه گرديد. فسفر استفاده شده و به خصوص در ميزان بالاي آن موجب كاهش معني‌دار روي  دانه گرديد. بيشترين ‏عملكرد دانه از پرايم بذر با روي و كاربرد 60 كيلوگرم فسفر در هكتار حاصل گرديد. نتايج ديگر اين آزمايش نشان داد كه پرايم بذر با روي موجب افزايش محتواي ‏روي دانه و كاهش فسفر دانه گرديد. يافته هاي اين آزمايش نشان‌ دهنده تاثير مثبت پيش تيمار بذر با روي بود هر چند اين سودمندي تحت تاثير ميزان كود فسفر استفاده ‏شده قرار گرفت.