ارزيابي تغييرات راندمان مصرف نور و شاخص‌هاي رشد ارقام كلزا در شرايط قطع آبياري و سطوح افزايش يافته‌ تراكم بوته

با توجه به اهميت شاخص هاي رشد گياه زراعي و تأثير  آن بر ميزان جذب نور در شرايط قطع آبياري، اين پژوهش در سال زراعي 1401-1400 در دانشگاه علوم كشاورزي و منابع طبيعي خوزستان به صورت اسپليت فاكتوريل در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي با سه تكرار اجرا شد. در اين پژوهش قطع آبياري (شاهد (بدون اعمال قطع آبياري)، قطع آبياري از مرحلۀ گلدهي تا 50 درصد خورجين دهي و قطع آبياري از مرحلۀ خورجين دهي تا برداشت) به عنوان عامل اصلي و ارقام (هايولا 4815 و آرام) و تراكم بوته (80، 110 و 140 بوته در متر مربع) به عنوان عامل فرعي در نظر گرفته شدند. طي آزمايش تغييرات شاخص هاي رشد شامل شاخص سطح برگ ( LAI)، شاخص دوام سطح برگ (LAD) ، سرعت رشد نسبي (RGR)، سرعت رشد گياه (CGR) و ماده خشك تجمعي (TDW) و كارايي مصرف نور (RUE) و تشعشع فعال فتوسنتزي (PAR) ارزيابي شد. تغييرات شاخص برداشت، دوام سطح برگ و تجمع ماده خشك در ابتداي توسعۀ برگ ها تا كمي قبل از ظهور گل آذين روندي كند داشت، اما پس از آن شيب افزايش شاخص هاي  ذكر شده بيشتر گرديد. براساس نتايج بدست آمده در سطوح مختلف شاهد و قطع آبياري RUE86 بين مقادير 1.544-0.588 گرم ماده خشك بر مگاژول و RUE100 بين مقادير0.858-0.255 گرم ماده خشك بر مگاژول متغير بود. به نظر مي‌رسد تيمار قطع آبياري مرحلۀ دوم در تراكم 80 بوته در متر مربع و رقم هايولا 4815 با حفظ سطح سبز بيشتر از طريق دوام سطح برگ بيشتر و استهلاك نوري پايين تر در شرايط قطع آبياري انتهايي فصل رشد، توانست RUE100 بالاتري در مقايسه با ساير تيمارها به خود اختصاص دهد. بيشترين ميزان عملكرد دانه(1572.61 كيلوگرم در هكتار) نيز به تراكم 110 بوته در متر مربع و رقم هايولا 4815، اختصاص يافت.