تاثير محلول پاشي ساليسيليك اسيد و پوتريسين بر عملكرد و اجزاي اسانس نعناع فلفلي (Mentha piperita L.)

متابوليت‌هاي ثانويه ساختارهاي پيچيده‌اي دارند كه سنتز شيميايي برخي از آنها در بسياري از موارد بسيار سخت يا غير ممكن مي باشد و ناچار بايد از گياهان استخراج شوند.  نعناع فلفلي (Mentha piperita L.)، از گياهان دارويي مهم است كه تركيبات آن ارزش اقتصادي بالايي دارند. كاربرد اليسيتورها يكي از راهكارهاي موجود براي افزايش عملكرد و تغيير در ميزان اجزاي اسانس مي‌باشد. آزمايش حاضر با هدف بررسي اثر ساليسيليك اسيد و پوترسين برتغيير عملكرد و نيز تركيبات اسانس نعناع فلفلي انجام شد.  به اين منظور آزمايشي به صورت فاكتوريل با استفاده از تيمارهاي پوتريسين (0، 0.1 و 1 ميلي‌مولار) و اسيد ساليسيك (0، 0.1 و 1 ميلي‌مولار) در قالب طرح پايه بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار بصورت مزرعه اي اجرا شد. نتايج به‌دست آمده  نشان داد كه ميانگين عملكرد اسانس با كاربرد ساليسيك‌اسيد 1 ميلي‌مولار به طور قابل توجهي نسبت به شاهد (41.1 درصد) افزايش يافت. در مجموع 24 تركيب در اسانس اندام هوايي نعناع فلفلي شناسايي شد كه تركيبات اصلي اسانس شامل منتون (26.14)، منتول (23.21)،  8،1-سينئول (7.49) و ال-منتول (6.73) درصد بود. بنا بر نتايج بدست آمده، غلظت‌هاي مختلف ساليسيليك اسيد و پوتريسين توليد تركيبات منتون، منتول، ال منتول و متيل استات اسانس را نسبت به شاهد افزايش داد. نتايج حاصل از مقايسه ميانگين‌ داده‌ها نشان داد كه ميزان ال-منتول از 4.57 تا 6.73 درصد متغير بود. بيشترين ميزان آن در تيمار با ساليسيليك‌اسيد 1 ميلي‌مولار حاصل شد. اثرات غلظت‌هاي مختلف پوتريسين تاثير معني‌داري در افزايش ال-منتول نسبت به شاهد نداشت. نتايج نشان داد كه تيمار با ساليسيليك‌اسيد موجب كاهش ميزان پولگون در اسانس نبست به شاهد شد. كمترين ميزان پولگون در تيمار پوتريسين 0.1 ميلي‌مولار (2.79 درصد) و ساليسيليك‌اسيد 1 ميلي‌مولار (3.04 درصد) بدست آمد. نتايج همبستگي بين تركيبات اسانس نشان داد كه منتون با متيل استات، كاريوفيلن اكسيد و منتوفوران داراي همبستگي مثبت و معني‌دار در سطح يك درصد و با نئومنتول داراي همبستگي منفي و معني‌دار در سطح احتمال پنج درصد مي‌باشد. كميت و كيفيت اسانس نعناع‌فلفلي تحت تاثير محلول‌پاشي غلظت‌هاي مختلف اسيدساليسيليك و پوتريسين قرار گرفت. در مجموع نتايج اين پژوهش نشان داد كه استفاده از تيمار اسيدساليسيليك 1 ميلي‌مولار بيشترين تاثير را در افزايش اسانس و تركيبات اصلي اسانس در نعناع فلفلي داشت. نتايج اين پژوهش مي‌تواند براي كاربرد در كشاورزي مدرن جهت افزايش كيفيت اسانس نعناع فلفلي مفيد باشد.