تاثير تنش شوري و كاربرد تعديل كننده‌ نانوذرات نقره بر گلدهي و برخي ويژگي‌هاي فيزيكوبيوشيميايي گل جعفري فرانسوي (Tagetes patula L.)

شوري يكي از اصلي‌ترين تنش‌هاي محيطي است كه استقرار گياهچه و عملكرد گياهان فضاي سبز را تحت تاثير قرار مي‌دهد. در دهه اخير، تمايل به استفاده از تركيبات نانوذرات فلزات در بخش كشاورزي، ژنتيك و اصلاح گياهي، علوم دامي و علوم باغباني رايج شده است. كاربرد نانوذرات نقره در تنش‌هاي غيرزيستي و به روش‌هاي متنوع، تحمل گياهان را در برابر تنش‌ها بهبود مي‌بخشد. نانوذرات نقره به‌علت كوچك بودن و حلاليت بالا سريع‌تر توسط گياهان جذب مي-شوند و بنابراين با كاربرد اين مواد شرايط بهينه براي رشد گياه ايجاد مي‌شود و از ايجاد هرگونه شرايط تنشي در گياه جلوگيري مي‌شود. به همين منظور، جهت بررسي اثر نانو ذرات نقره بر تحمل به شوري گل جعفري فرانسوي، آزمايشي به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملا تصادفي با چهار تكرار انجام شد. فاكتور اول شامل تيمار شوري در چهار سطح  (صفر، 25، 50 و 100 ميلي‌مولار سديم كلريد، به ترتيب معادل 067/0، 450/2، 440/5 و 520/9 دسي‌زيمنس بر متر) و فاكتور دوم كاربرد نانوذرات نقره در چهار سطح (صفر، 10، 50 و 100 ميلي‌گرم در ليتر) بود. آزمايش در ارديبهشت سال 1400 در گلخانه گروه علوم باغباني، دانشكده كشاورزي واقع در شهرستان خرم آباد، استان لرستان انجام شد. بذرهاي گل جعفري فرانسوي (Tagetes patula L.) از شركت پاكان بذر اصفهان خريداري شد و بذرها در گلدان‌هاي پلاستيكي حاوي مخلوط خاكي شامل خاك، كود دامي پوسيده و ماسه  با نسبت وزني 2:1:1 كشت شد. در اين بررسي كاربرد نانونقره نه تنها به طور قابل توجهي تمام پارامترهاي ارزيابي شده را بهبود بخشيد، بلكه تا حدي اثرهاي مخرب در شرايط شوري (50 و 100 ميلي‌ مولار) كاهش داد، اين اثر تدريجي نانونقره زماني كه درغلظت‌هاي 10 و 50 ميلي‌گرم در ليتر اعمال شد، برجسته‌تر بود. كاربرد نانونقره سبب افزايش خصوصيات كمي و كيفي گل جعفري از جمله وزن تر گل (به ميزان 23/2 درصد) شد. نانونقره در غلظت‌هاي 10 و 50 ميلي‌گرم بر ليتر موجب افزايش محتواي نسبي آب برگ (70/7 درصد)، محتواي فنل كل (96/5 درصد)، محتواي فلاونوئيدهاي كل (91/34 درصد) و ميزان پتاسيم برگ (055/4 درصد) در شرايط تنش شوري گرديد. همچنين در اين تيمار، كم‌ترين ميزان سديم برگ (162/0 درصد)، نشت يوني (44/25 درصد) و مالون‌دي‌آلدئيد (56/21 درصد) يادداشت شد. نتايج حاضر نشان داد كاربرد نانوذرات نقره در بهبود تحمل به شوري در گياه جعفري فرانسوي مفيد بود و كاربرد غلظت‌هاي 10 و 50 ميلي‌گرم در ليتر اين ماده مي‌تواند اثرات تنش شوري را كاهش دهد، در حالي‎‎كه در غلظت‌هاي بالاتر (100ميلي‌گرم در ليتر) احتمالا به دليل سميت يون نانوذرات براي بهبود رشد و گلدهي اين گياه در مناطق شور پيشنهاد نمي‌شود.