بررسي آثار تغييرات اقليم بر رانت زمين‌هاي كشاورزي زعفران در استان خراسان رضوي

تحقيق حاضر با هدف بررسي اثرات تغييرات اقليم بر رانت زمين‌هاي كشاورزي زعفران در استان خراسان رضوي انجام شد. بر اين اساس آمار و اطلاعات مورد نياز از سازمان هواشناسي كل كشور و جهاد كشاورزي استان خراسان رضوي در دوره زماني 99-1390 جمع آوري شد. به منظور تحقق اهداف تحقيق، از روش ريكاردين و تكنيك داده هاي تلفيقي استفاده شد. در نهايت ارزش حال رانت محاسبه گرديد. جهت پيش‌بيني اثر نهايي تغييراقليم بر رانت زعفران در استان خراسان رضوي از سه سناريوي تغيير اقليمA1، B1 و AB(بدبينانه، خوش بينانه و مياني) هيأت بين الدولي تغيير اقليم تا افق 2100 استفاده شد. بر اساس نتايج، همه شهرستان هاي استان خراسان رضوي در دوره مورد بررسي داراي رانت مثبت زعفران هستند. تربت جام با 5350794560 ريال و كاشمر و رشتخوار با 1600794560 ريال به ترتيب بيشترين و كمترين ارزش حال رانت زعفران را دارند. همچنين روند تغييرات رانت در برخي شهرستان ها مثبت و در برخي شهرستان ها منفي است. شهرستان هاي بجستان، تربت جام، جوين و خوشاب داراي روند افزايشي ارزش رانت هستند. به علاوه، روند رانت شهرستان هاي باخرز، تايباد، بردسكن، تربت حيدريه، جغتاي، چناران، خليل آباد و خواف كاهشي است. بر اساس نتايج مدل اثرات ثابت، متوسط دماي ساليانه و متوسط بيشينه دما اثر مثبت و معنادار در سطح احتمال يك درصد، بارش تجمعي اثر مثبت و معنادار در سطح احتمال پنج درصد و اثر متقابل دما و بارش و متوسط كمينه دما اثر منفي و معنادار در سطح احتمال يك درصد بر رانت زعفران در استان خراسان رضوي دارند. با توجه به سناريوهاي اقليمي تا سال 2025، رانت 0.11 درصد در هر هكتار كاهش خواهد يافت. همچنين تا سال 2100، تغييرات رانت ناشي از سناريوهاي اقليمي دما و بارش 0.326 درصد است. با در نظرگرفتن رانت ميانگين و سطح زيركشت كل استان خراسان رضوي در زعفران، 937 ميليارد ريال كاهش در رانت به وجود خواهد آمد. لذا با توجه به اجتناب ناپذير بودن تغييرات اقليم، ارزيابي اثرات آن مي تواند در مديريت اين پديده مؤثر باشد.