• شماره ركورد
    1384531
  • عنوان مقاله

    زمان اعتبار تساوي دِين قاتل و مقتول جهت اجراي قصاص؛ با تكيه بر ديدگاه خلاف مشهور صاحب جواهر و قانون مجازات اسلامي

  • پديد آورندگان

    سهرابي افقو ، منصوره دانشگاه حكيم سبزواري

  • از صفحه
    43
  • تا صفحه
    70
  • كليدواژه
    شرايط قصاص , تساوي دين , حال جنايت , حال قصاص
  • چكيده فارسي
    يكي از شرايط قصاص نفس كه بدون آن به‌‌رغم تحقق قتل عمد، قصاص اعمال نخواهد شد، تساوي قاتل و مقتول در دين است؛ براين‌اساس مسلمان را در قبال كشتن انواع كافر قصاص نمي‌‌كنند، ولي بر ‌عكس آن امكان‌‌پذير خواهد بود. اما در فرض‌هاي متعدد شاهد هستيم كه جاني، مجني‌عليه را مجروح مي‌كند و اين جراحت موجب مرگ او مي‌شود و در فاصلۀ جراحت تا سرايت و مرگ مجني‌عليه، يكي از اين دو فرد تغيير دين پيدا مي‌كند. حال پرسش اساسي اين است كه «زمان جنايت» يا «زمان قصاص» در تكافؤي ديني قاتل و مقتول شرط است؟ مشهور فقيهان، معيار را «حال جنايت» دانسته و به عدم قصاص او قائل شده‌‌اند؛ ولي برخي از فقيهان چون صاحب جواهر، «حال قصاص» را شرط دانسته‌اند؛ براين‌اساس جستار حاضر با روش توصيفي- تحليلي، ضمن اشاره به واحد‌بودن ملّت كفر، با واكاوي ادله دوطرف، همسو با صاحب جواهر اشتراط تكافؤ در «زمان جراحت» را ادعايي بدون دليل دانسته است. افزون‌براين‌ اشاره به شواهدي مبتني بر رعايت «حال قصاص» در فروض ديگر و بيان مناقشاتي بر فروضي ديگر كه «حال جنايت» را لحاظ دانسته‌‌اند، از ديگر نوآوري‌‌هاي اين پژوهش است. در‌نهايت موضع قانون‌‌گذار در زمينه ياد شده را بررسي و پيشنهاد مناسب براي پر‌كردن خلأهاي قانوني ارائه شده است.
  • عنوان نشريه
    كاوشي نو در فقه اسلامي
  • عنوان نشريه
    كاوشي نو در فقه اسلامي