ارائه مدل شبيه‌سازي ـ بهينه‌سازي براي تعيين بهينه پارامترهاي رويكرد برنامه‏ريزي نيازمندي مواد مبتني بر تقاضا

هدف: رويكرد برنامه‌ريزي نيازمندي مواد مبتني بر تقاضا، بافرهايي از موجودي را در برخي از نقاط نمودار ساختار محصول براي پاسخ‌گويي سريع‌تر به مشتريان و نوسان‌هاي تقاضا در نظر مي‌گيرد. در اين رويكرد، وجود بافر در هر بخشي از نمودار ساختار محصول، الزاماً باعث بهبود جريان مواد نخواهد شد و مي‌تواند به افزايش هزينه موجودي منجر شود. از سوي ديگر، اين رويكرد پارامترهايي را شامل مي‌شود كه به‌صورت تجربي توسط مدير مقداردهي مي‌شود و مقدار نامناسب اين پارامترها به عملكرد ضعيف آن منجر خواهد شد. از اين‌رو، در مقاله حاضر تلاش شده است كه با در نظر گرفتن هم‌زمان سطح استراتژيك (تعيين مناطق استراتژيك موجودي) و سطح عملياتي (فاز برنامه‌ريزي) به تعيين مقادير بهينه پارامترهاي اين رويكرد با هدف حداقل‌كردن سطح موجودي و رسيدن به سطح خدمت ۱۰۰ درصد در زمان انتظار مشتري پرداخته شود.روش: در اين پژوهش يك مدل شبيه‌سازي ـ بهينه‌سازي براي تعيين بهينه سه پارامتر اساسي موقعيت استراتژيك موجودي، فاكتور نوسان و زمان ارائه شده است كه براي حل آن، از تركيبي از الگوريتم ژنتيك و برنامه‌ريزي خطي عدد صحيح آميخته با حل‌كننده CPLEX بهره گرفته شده است. در مرحله الگوريتم ژنتيك، مناطق مجاز بافر به‌صورت تصادفي انتخاب مي‌شود؛ به نحوي كه تحويل محصول نهايي، كمتر از زمان تحمل مشتري باشد و در مرحله برنامه‌ريزي خطي عدد صحيح آميخته، مقادير بهينه فاكتورهاي نوسان و زمان با هدف حداقل‌كردن سطح موجودي وعدم مواجه با كمبود مقداردهي مي‌شود.يافته‌ها: مدل پيشنهادي در ۱۲ نمونه تصادفي از نمودار ساختار محصول با سطوح و تعداد قطعات مختلف و مثال موجود در مقاله جيانگ و ريم بررسي و عملكرد مدل ارائه شده با مدل مقاله جيانگ و ريم مقايسه شد. نتايج نشان داد كه در تمامي مسائل، مدل ارائه‌شده كارايي بهتري داشته است. مقايسه نتايج با داده‌هاي مثال مقاله اصلي اثبات مي‌كند كه هزينه موجودي مدل ارائه‌شده بين ۸۲ تا ۸۶ درصد و به‌طور متوسط 6/83 درصد كاهش يافته است و درصد بهبود سفارش‌هاي تحويل شده به‌موقع، بين ۰ تا ۴ درصد و به‌طور متوسط ۲/۲ درصد است. مقايسه نتايج با داده‌هاي تصادفي ايجاد شده نشان مي‌دهد كه متوسط هزينه موجودي با استفاده از مدل پيشنهادي، بين ۷۳ تا ۹۱ درصد و به‌طور متوسط 81/8 درصد كمتر شده است و با اطمينان ۱۰۰ درصد، كليه سفارش‌ها در زماني كمتر از تحمل مشتري برآورده شده است.نتيجه‌گيري: در مدل ارائه شده با وجود محدوديت بيشتر نسبت به مكان بافرها در نمودار ساختار محصول، نتايج عملكرد مدل پيشنهادي اثبات مي‌كند كه ميانگين هزينه موجودي، نسبت به مدل جيانگ و ريم كاهش چشمگيري يافته است؛ ضمن اينكه با اطمينان كامل، كليه سفارش‌ها برآورده خواهد شد. رويكرد اين پژوهش مي‌تواند به‌عنوان ابزار پشتيباني تصميم‌گيري براي مديران جهت تعيين مقدار و زمان درخواست سفارش توليد/خريد با كمترين هزينه نگهداري موجودي و رسيدن به سطح خدمت ۱۰۰ درصد در مدت زمان انتظار مشتري باشد.