مطالعه تطبيقي نقش مصلحت كودك در انحلال فرزندخواندگي در نظام حقوقي ايران و انگلستان

در هر جامعه اي كودكان به حمايت نياز دارند، به ويژه اگر بي سرپرست يا بدسرپرست باشند. يكي از نهادهاي حمايتي، فرزندخواندگي است كه به واجدان شرايط امكان مي دهد تا آن‌ها را به فرزندخواندگي بگيرند. فرزندخواندگي در مرحله ايجاد و انحلال داراي شرايطي است و هر دو مرحله بنابه مصلحت كودك انجام مي شود. در اين مقاله، عنصر مصلحت كودك در مرحله انحلال فرزندخواندگي كه نهادي شبه خانواده است، بررسي شده است. فرزندخواندگي در ايران و انگلستان متفاوت‌اند و در مرحله انحلال نيز از جهاتي افتراق دارند؛ به‌همين‌جهت انحلال فرزندخواندگي در هر دو نظام حقوقي به‌صورت تطبيقي ارزيابي شد تا درصورت امكان از مزاياي قانون خارجي جهت رفع خلأهاي موجود ازجمله تأمين مصالح عاليه كودك در انحلال فرزندخواندگي بهره ‌برده شود. در اين مقاله گردآوري اطلاعات از طريق روش كتابخانه‌اي  و مطالعات تطبيقي و روش تحقيق تحليلي، توصيفي است. مصلحت كودك، هم در فقه و هم در نظام حقوقي ايران مهم است؛ اما قانونگذار موارد انحلال سرپرستي را در قانون احصاء كرده است كه اين ديدگاه باعث مي شود مصلحت كمتر درنظر گرفته شود. درمقابل، فرزندخواندگي در نظام حقوقي انگلستان ‌فسخ‌ناپذير است؛ اما مطلق نيست و در موارد استثنائي قابليت فسخ وجود دارد. بدين‌ترتيب انحلال فرزندخواندگي در انگلستان احصاء نشده، و صرفاً مصلحت طفل ملاك اصلي قرار داده شده است؛ بنابراين هر عاملي كه منجربه تهديد مصالح كودك شود، در دايره موارد انحلال فرزندخواندگي قرار مي‌گيرد. در نظام حقوقي ايران به‌منظور تأمين مصالح عاليه فرزندخوانده مي‌توان مواردي همچون سوء استفاده جنسي از كودك، بيماري، عملكرد نامناسب، غيبت و سوءرفتار فرزندپذيران، تبعيض و بي‌عدالتي و هر آنچه را كه با توجه به شرايط فرزندخوانده، تهديدكننده مصالح عاليه وي است، زير عنوان مصلحت كودك در موارد انحلال فرزندخواندگي گنجاند تا مصلحت كودك بيشتر رعايت ‌شود.