تحليل برهان صديقين از منظر علامه طباطبائي و مقايسه آن با تقرير سينوي از برهان صديقين

در برهان صديقين، فيلسوف با مطالعي مطلق واقعيت، درصدد اثبات واجب الوجود است. علامه طباطبائي با توجه به ضرورت ازلي واقعيت عيني و در بستر جريانِ برهان «إن ملازمات»، به وجوب ذاتي آن منتقل گشته است. ابن سينا بر اساس ضرورت ذاتي واقعيت عيني و خارج نبودن آن از دو وضعيت «وجوب» و «امكان» وجود واجب را تثبيت نموده است. علامه چون برخلاف ابن سينا قايل به ضرورت ازلي واقعيت عيني و وجوب ذات آن است، تحقق واجب الوجود را بديهي دانسته كه مي توان بر اين اساس وجود واجب را به مثابه اولين مسئله فلسفي مطرح نمود. همچنين با توجه به تقرير علامه، واقعيت عيني حقيقت يگانه بوده و ماسواي آن حقايق ربطي است كه در طول آن حقيقت واحد و به نحوي غير منحاز از آن، واقعيت دار گشته است. اين مقاله درصدد است اولاً، تحليل و توصيف نوين از برهان صديقين علامه طباطبائي ارائه دهد و به ارزياب اشكال وارد شده بر اين برهان و برخي تقريرهاي ناصواب از آن بپردازد. ثانياً، در بستر سنجش برهان علامه با تقرير سينوي از برهان صديقين، تبيين نمايد كه تقرير علامه ويژگي هايي دارد كه آن را از ساير تقريرها ممتاز مي سازد.