امكان‌سنجي استفاده از دوربين تلفن همراه براي دزيمتري پرتوهاي يونيزان

داشتن يك ابزار پايش تابش همراه و قابل دسترس براي آحاد جامعه خصوصاً در مواجهه با پرتوهاي ناشي از حوادث ناخواسته‌ي هسته‌اي مي‌تواند يك راهكار براي انجام پايش را فراهم نمايد. در اين پژوهش امكان استفاده از تلفن همراه هوشمند به عنوان ابزار مورد نظر بررسي شده است. اساس كار پايش بر مبناي حساسيت محيط نيمه‌رساناي CCD و CMOS به‌كار رفته در دوربين‌هاي تلفن همراه به پرتوهاي يونيزان است. اين حس‌گرها پس از دريافت پرتوهاي يونيزان مانند پرتوي گاما و ايكس مي‌توانند در اثر فرآيندهايي مانند پديده فتوالكتريك انرژي پرتو فرودي را دريافت كرده و با ايجاد يونيزاسيون در محيط نيمه رساناي حس‌گر‌ حامل‌هاي بار ايجاد كنند. جريان حاصل از جمع آوري حامل‌هاي بار منجر به ثبت نقاط روشن (تابش گرفته) و تاريك (تابش نگرفته) در حس‌گر دوربين خواهد شد. اندازه گيري چگالي نقاط روشن و تاريك در تصاوير ثبت شده امكان برآورد ميزان پرتوگيري را فراهم مي‌كند. در اين پژوهش چهار دوربين با كيفيت و برند‌هاي مختلف انتخاب و فرآيند دزيمتري براي دو چشمه‌ي تابش گاماي 60Co  و 137Cs بررسي شده است. نسبت مساحت كل نقاط روشن شده به تعداد پيكسل‌هاي روشن شده در واحد زمان تعيين شده است. و با توجه به اين‌كه اين نسبت متناسب با دز دريافتي است، ضريب كاليبراسيون براي هر دوربين به‌دست آمده است. در اندازه‌گير‌هاي انجام شده تأثير زمان مرگ، قدرت تفكيك، پايداري و تكرارپذيري يررسي و تصحيحات لازم اعمال گرديده است. نتايج به‌دست آمده نشان مي‌دهند كه براي همه دوربين‌هاي بكارگرفته شده يك رابطه خطي بين نتايج ثبت شده با ميزان دز دريافتي وجود دارد.