طراحي الگوي كندذهني جمعي در شركت‌هاي دانش‌بنيان با رويكرد داده‌بنياد

هدف: كندذهني جمعي به‌عنوان دشمن مخرب سازمان‌ها عامل تكرار اشتباهات گذشته، كندي در تسهيم دانش، مخدوش‌كننده عملكرد اثربخش كاركنان دانشي و توليدكننده هزينه‌هاي حاصل از آزمون و خطاست. لذا هدف اين پژوهش ارائه الگوي كندذهني جمعي شركت‌هاي دانش‌بنيان است.روش‌شناسي: استخراج داده‌هاي كيفي در اين پژوهش حاصل مصاحبه‌هاي عميق و نيمه ساختارمند و رويكرد داده‌بنياد است. نمونه‌گيري به شكل هدفمند و گلوله برفي از متخصّصان و خبرگان 12 شركت دانش‌بنيان صنعتي انجام شد.اصالت: پژوهش اخير با طرح موضوعي جديد و روش شناسي كيفي به خلق الگويي نوين و چارچوب نظري غني دست يافته است و بررسي علل، شرايط زمينه‌اي و مداخله‌اي، راهبردها و پيامدها در پژوهش حاضر از نو بودن آن خبر مي‌دهد.يافته‌ها: تفكّر غيرراهبردي و يكجانبه‌گرايي، نظام جذب ناكارآمد، فقدان بهسازي مناسب منابع‌انساني، نقص نظام نخبه‌پروري، ضعف مديريتي، عدم بهره‌وري نظام پرداخت، بي‌عدالتي سازماني و رسميّت زياد به عنوان راهبردهاي پژوهش حاضر امكان استقرار پديده كندذهني جمعي را مهيّا مي‌سازند. همچنين عوامل علّي در سه دسته عوامل فردي، گروهي و سازماني بر راهبردهاي كندذهني جمعي تأثير مستقيم و خطّي دارند. فرهنگ سازماني، ماهيّت فعاليت‌هاي دانشي و ويژگي‌هاي سازمان نيز از جمله مواردي هستند كه زمينه را براي تحقّق راهبردهاي كندذهني جمعي فراهم مي‌سازند و به نوعي تأثير غيرمستقيم دارند. ويژگي‌هاي صنعت، عوامل اقتصادي، قانوني، فنّي و عملكرد نهادهاي علمي مجموعه عوامل مداخله‌گر و ميانجي هستند كه تسهيل يا محدودكننده راهبردها مي‌باشند. كندذهني جمعي پيامدهاي فردي و سازماني چون كاهش خلّاقيت، عدم چابكي سازماني و فرار مغزها را به دنبال دارد.