مقايسه اثربخشي بازي‌هاي شناختي رايانه‌اي و غيررايانه‌اي بر توجه پايدار و برنامه‌ريزي در كودكان كم‌توان ذهني آموزش‌پذير

مقدمه: يكي از مشكلات شايع كودكان كم‌توان ذهني دشواري در عملكردهاي شناختي است. بنابراين، هدف پژوهش حاضر مقايسه اثربخشي بازي‌هاي شناختي رايانه‌اي و غيررايانه‌اي بر توجه پايدار و برنامه‌ريزي در كودكان كم‌توان ذهني آموزش‌پذير بود.روش كار: اين مطالعه از نظر هدف كاربردي و از نظر شيوه اجرا نيمه‌آزمايشي با طرح پيش‌آزمون، پس‌آزمون و پيگيري دو ماهه همراه با گروه گواه بود. جامعه پژوهش دانش‌آموزان دختر كم‌توان ذهني آموزش‌پذير دوره اول ابتدايي شهر اهواز در سال تحصيلي 02-1401 بودند. نمونه پژوهش براي هر گروه 12 نفر محاسبه كه اين افراد با روش نمونه‌گيري هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفي ساده با قرعه‌كشي در سه گروه (هر گروه 12 نفر) جايگزين شدند. گروه آزمايش اول 20 جلسه 45 دقيقه‌اي بازي‌هاي شناختي را با نرم‌افزار رايانه‌اي كاپيتان لاگ، گروه آزمايش دوم 20 جلسه 45 دقيقه‌اي بازي‌هاي شناختي را بدون نرم‌افزار آموزش ديد و گروه گواه در ليست انتظار براي آموزش ماند. ابزارهاي پژوهش شامل فرم اطلاعات جمعيت‌شناختي، آزمون رايانه‌اي عملكرد پيوسته و آزمون رايانه‌اي برج لندن بودند و داده‌ها با روش‌هاي خي‌دو، تحليل واريانس با اندازه‌گيري مكرر و آزمون تعقيبي بونفروني در نرم‌افزار SPSS-19 تحليل شدند. يافته‌ها: نتايج نشان داد كه گروه‌هاي آزمايش و گواه از نظر سن و پايه تحصيلي تفاوت معني‌داري نداشتند (0/05P ). همچنين، هر دو روش بازي‌هاي شناختي رايانه‌اي و غيررايانه‌اي در مقايسه با گروه گواه باعث افزايش توجه پايدار و برنامه‌ريزي در كودكان كم‌توان ذهني آموزش‌پذير شدند و نتايج در مرحله پيگيري نيز حفظ شد (0/001P ). علاوه بر آن، اثربخشي بازي‌هاي شناختي رايانه‌اي در مقايسه با بازي‌هاي شناختي غيررايانه‌اي در افزايش هر دو متغير توجه پايدار و برنامه‌ريزي بيشتر بود (0/001P ).نتيجه‌گيري: نتايج مطالعه حاضر حاكي از اثربخشي بيشتر بازي‌هاي شناختي رايانه‌اي در مقايسه با بازي‌هاي شناختي غيررايانه‌اي بر افزايش عملكردهاي شناختي، توجه پايدار و برنامه‌ريزي بود. بنابراين، متخصصان، روانشناسان و مشاوران مي‌توانند از روش بازي‌هاي شناختي رايانه‌اي براي بهبود عملكردهاي شناختي استفاده نمايند.