بررسي و پهنه‌بندي نقشه خطر وقوع زمين لغزش در حوضه آبخيز ليقوان چاي با استفاده از مدل ANP

در اين پژوهش به ارزيابي مكاني خطر وقوع زمين‌لغزش در سطح حوضه آبخيز ليقوان‌چاي پرداخته شد. حوضه آبخيز ليقوان‌چاي با مساحتي در حدود 200 كيلومترمربع در محدوده سياسي - اداري شهرستان تبريز واقع شده است. به منظور پهنه‌بندي خطر وقوع زمين‌لغزش در سطح حوضه آبخيز ليقوان‌چاي از 9 متغير مكاني بهره گرفته شد. براي تعيين وزن هر يك از متغيرها از مدل فرايند تحليل شبكه‌اي (ANP) در چارچوب سيستم اطلاعات جغرافيايي (GIS) استفاده به عمل آمد. توجه هم‌زمان به روابط دروني و بيروني بين معيارها مهم‌ترين مزيت مدل ANP نسبت به ساير مدل‌هاي تصميم‌گيري چند معياره مي‌باشد. نتايج حاصل از مدل ANP نشان مي‌دهد كه سه متغير شيب (با وزن 0.279)، سازندهاي زمين‌شناسي (با وزن 0.224) و بارش (با وزن 0.165) موثرترين متغيرهاي دخيل در رخداد زمين لغزش در مقياس حوضه آبخيز ليقوان‌چاي مي‌باشند. در واقع، اين متغيرها با فراهم نمودن شرايط مستعد، وقوع زمين لغزش‌هاي منطقه را كنترل مي‌كنند. همچنين، پهنه‌بندي خطر وقوع زمين‌لغزش از طريق روي‌هم‌گذاري معيارهاي تحقيق با استفاده از ضرايب حاصل از مدل ANP در چارچوب سيستم اطلاعات جغرافيايي (GIS) نشان داد كه در حدود 36 درصد از سطح حوضه در كلاس خطر زياد و بسيار زياد قرار گرفته است. بخش اعظمي از اين پهنه‌ها در يالادست حوضه واقع شده‌اند. مشاركت همزمان چندين عامل از قبيل شيب زياد، بارش بالا، سازندهاي زمين‌شناسي حساس، وجود گسله‌ها و غيره باعث شده است كه قسمت‌هاي بالادست حوضه ليقوان‌چاي از شرايط مناسبي براي وقوع زمين‌لغزش برخوردار شوند.