تاثير شكنندگي اقتصادي و جغرافيايي بر پيچيدگي اقتصادي (رهيافت گشتاور تعميم يافته)

يكي از مهم‌ترين اهداف كلان اقتصادي كشورها، ايجاد شرايط لازم جهت ارتقاء رشد اقتصادي مستمر و باثبات است كه افزايش پيچيدگي اقتصادي به عنوان يكي ازمهم‌ترين بحث در جهت دستيابي به اين هدف مي‌تواند مورد توجه قرار بگيرد. پيچيدگي در اقتصاد به معناي توانايي يك كشور براي توليد سبدي متنوع از محصولات مي‌گردد كه در تجارت جهاني در همه جا وجود ندارد. بنابراين افزايش پيچيدگي اقتصادي سبب افزايش توليد كالاهاي مولد و ايجاد فرصت‌هاي شغلي جديد مي‌گردد و نهايتا منجر به رشد و توسعه اقتصادي مي‌گردد. شكنندگي اقتصادي يكي از متغيرهاي اصلي موثر بر پيچيدگي اقتصادي است؛ بنابراين كاهش شكنندگي اقتصادي مي‌تواند بسترهاي مناسب را براي كسب دانش و فناوري جديد و توليد كالاهاي با فناوري برتر و نهايتاً صادرات آنها فراهم نمايد. براي كاهش شكنندگي اقتصادي بايد اجزاي آن يعني كاهش ركود اقتصادي و فقر، جلوگيري از فرار مغزها و نيروي انساني و توسعه اقتصادي متوازن مورد بررسي قرار داد. لذا پژوهش حاضر به بررسي تأثير شكنندگي اقتصادي بر پيچيدگي اقتصادي كشورهاي منتخب OPEC طي سال‏هاي 2021- 2006، با استفاده از روش گشتاورهاي تعميم‌يافته (GMM) مي‌پردازد. نتايج تحقيق نشان مي‌دهد، مولفه‌هاي شكنندگي اقتصادي (ركود اقتصادي و فقر، توسعه اقتصادي نامتوازن و فرار مغزها و نيروي انساني) تاثير منفي و معناداري بر پيچيدگي اقتصادي كشورهاي مورد بررسي دارد. همچنين نتايج نشان مي‌دهد متغيرهاي كنترلي مشروعيت حاكميت و حقوق بشر و حاكميت قانون تاثير مثبت بر پيچيدگي اقتصادي دارند و تاثير متغير شكاف بين نخبگان و دولت نيز بر پيچيدگي اقتصادي كشورهاي منتخب OPEC منفي است.