ارزيابي پايداري اقتصادي مقصدهاي گردشگري روستايي از ديدگاه اجتماعات محلي در استان آذربايجان غربي

گردشگري روستايي يكي از اجزاي مهم صنعت گردشگري به شمار آمده و نيروي اصلي در زمينه بهبود و رشد اقتصادي روستاها محسوب ميگردد و با ايجاد فرصتي راهبردي سبب تنوع اقتصاد محلي شده و با ايجاد فرصت هاي شغلي مولد مبتني بر پتانسيل هاي موجود، سبب افزايش سطح رفاه، استانداردهاي زندگي، درآمد، امنيت، ثبات و نگهداشت جمعيت در روستا و پيشگيري از مهاجرت هاي بيرويه مي شود. با وجود مزاياي فراواني كه مي توان براي صنعت گردشگري قائل شد، اگر برنامه ريزي صحيحي در اين زمينه انجام نشود، توسعه گردشگري تاثيرات زيست محيطي، فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي منفي را به وجود خواهد آورد و در اين صورت نه به عنوان فعاليتي پر سود و منفعت بلكه به عنوان فعاليتي زيان آور و نامطلوب مطرح خواهد شد. در اين راستا، در دو دهه اخير نيز با ظهور پارادايم توسعه پايدار در ادبيات گردشگري، نگراني هاي فزايندهاي در خصوص تاثيرات نامطلوب و مخرب گردشگري مطرح شده است و مطالعات و اقدامات تجربي زيادي براي عملياتي كردن مفهوم توسعه پايدار و مدل هاي ارزيابي آن صورت پذيرفته است ولي عليرغم تمام اين اقدامات نتايج حاصل از پيشرفت به سوي پايداري مطلوب نبوده است. از طرف ديگر مطالعات نخستين در ايران نيز حاكي از وجود چالش هاي عمده در جهت دستيابي به توسعه پايدار گردشگري به خصوص در مناطق روستايي مي باشد.مطالعه حاضر با استفاده از روش شناسي توصيفي - پيمايشي، درصدد پاسخگويي به اين سوال اساسي است كه بر اساس ابعاد و شاخص‌هاي مؤثر در توسعه پايدار گردشگري روستايي، روستاهاي هدف استان آذربايجان غربي از چه سطحي از پايداري اقتصادي برخوردارند؟ به منظور جمع‌آوري داده‌هاي مورد نياز از دو روش اسنادي و ميداني (پرسشنامه) استفاده شد. در اين مطالعه با استفاده از پرسشنامه به صورت ميداني و با نظرخواهي از مردم محلي (سرپرستان خانوار) به ارزيابي و اندازه گيري پيشرفت به سوي پايداري اقتصادي گردشگري در روستاهاي هدف استان آذربايجان غربي (شامل 4 روستاي سهولان در شهرستان مهاباد، نصرت آباد در شهرستان تكاب، باغچه جوق در شهرستان ماكو و حسنلو در شهرستان نقده) به وسيله رادار پايداري پرداخته شد. سرپرستان خانوارها در چهار روستاي هدف گردشگري استان آذربايجان‌غربي 1160 نفر مي‌باشد. براي تعيين حجم نمونه از جدول كرجسي مورگان استفاده شد و حجم نمونه سرپرستان خانوار 290 بدست آمد. به منظور انتخاب نمونه آماري از روش نمونه‌گيري طبقه‌اي متناسب استفاده گرديد. نتايج بدست آمده نشان داد كه وضعيت شاخص‌هاي مورد مطالعه در بين روستاهاي مختلف يكسان نبوده، بطوريكه شاخص عدالت و رفاه اقتصادي بيشترين ميزان ميانگين از 3.50 در روستاي باغچه جوق تا 3.15 در روستاي نصرت اباد متغير است و از نظر شاخص ثبات اقتصادي بيشترين ميزان ميانگين با 3.16 در روستاي سهولان تا 2.99 در روستاي حسنلو متغير است.