بررسي ارتباط بين تغييرات كاربري اراضي با دماي سطح زمين با استفاده از سامانه گوگل ارث انجين (GEE) (مطالعه موردي: شهرستان پارس آباد)

رشد فزاينده شهرها، گسترش كشاورزي و دگرگوني هاي ديگر در كاربري اراضي، اثرات قابل توجهي بر آب و هوا و اقليم محلي مي گذارند. اين تغييرات مي توانند منجر به افزايش حرارت گرمايي، تغيير در الگوهاي بارش و تشديد پديده هاي شديد آب و هوايي شوند. بنابراين هدف از اين پژوهش بررسي ارتباط بين تغييرات كاربري اراضي با دماي سطح زمين در شهرستان پارس‌آباد در استان اردبيل با استفاده از سامانه گوگل ارث انجين مي‌باشد. در اين راستا ابتدا در محيط برنامه نويسي گوگل ارث انجين با فراخواني داده‌هاي ماهواره سنتينل 2 و سنتينل 1 نقشه كاربري اراضي شهرستان پارس‌آباد تهيه شد و در مرحله بعد جهت اعتبارسنجي با استفاده از ضريب كاپا ميزان درستي و دقت كلي آن انجام شد. در گام بعدي در جهت بررسي آئروسل‌هاي شهرستان مورد مطالعه از داده‌هاي ماهواره سنتينل 5 استفاده شد و روند روزانه آن را با استفاده از روش رگرسيوني و چولگي طي بازه زماني سال‌هاي (2018 -2023) محاسبه شد. در گام بعد نقشه تراكم آلودگي شهرستان مورد مطالعه ترسيم و با فراخواني داده‌هاي ماهواره MODIS اقدام به تهيه نقشه آنومالي دما و ميانگين دمايي طي بازه زماني سال‌هاي (2018 -2023) شد و روند LST شب و نمودار نيم‌رخ جزيره حرارتي LST شب در بازه زماني مذكور در ماه‌هاي تابستان (ژوئيه) با ميانگين 297 كلوين و مقادير حداقل در ماه‌هاي زمستان (ژانويه) با ميانگين 270 كلوين مشاهده مي‌شود. در نهايت با استخراج داده‌هاي نقشه‌هاي تراكم آئروسل‌هاي شهر با ميانگين دمايي در محيط نرم‌افزار ArcMAP همبستگي بين اين دو پديده با روش رگرسيون خطي ساده پرداخته شد. نتايج نشان داد به جز بين اين دو پديده رابطه معكوسي بر‌قرار بوده است. هم‌چنين ميزان آئروسل‌هاي روزانه از اواسط سال 2021 ميلادي روند افزايشي به خود گرفته و چولگي منفي آن نشان از افزايش آلودگي‌ها در نواحي داخل شهري در سال‌هاي اخير داشته است. نقشه تراكم آلودگي نيز نشان داد در نواحي داخل شهري و جاده‌هاي بين شهري مقدار آئروسل به‌صورت چشم‌گيري افزايش پيدا كرده است. در نتيجه آنومالي دما در مناطق شهري و مسكوني افزايش قابل توجهي داشته و منجر به تشكيل حرارت گرمايي شده و شاهد اوج گرفتن نمودار حرارت گرمايي در مناطق داخل شهري بوده ايم كه در ماه تير به بيشينه خود رسيده است.