بررسي تأثير شاخص توسعه انساني بر گسترش تجارت‌الكترونيك B2B: مورد مطالعه شركاي عمده تجاري ايران با رويكرد رگرسيون حد آستانه

هدف اصلي اين مطالعه بررسي تأثير شاخص توسعه انساني بر گسترش تجارت‌الكترونيك B2B (تجارت الكترونيك بنگاه به بنگاه) (Business to business ) در ايران و كشورهاي شريك تجاري ايران طي دوره‌ي زماني 1395-1390 با استفاده از رويكرد پنل آستانه مي‌باشد. متغيرهاي تحقيق شامل سطح گسترش تجارت‌الكترونيكي، فشار تحميلي ناشي از وابستگي به صادرات، فشار هنجاري ناشي از روابط منسجم تجاري جهاني، فشار تقليدي ناشي از رقابت خارجي، دانش مشترك جهاني، دسترسي به اينترنت و شاخص توسعه انساني مي‌باشد. طبق نتايج، در كشورهايي كه شاخص توسعه انساني پايين است اين شاخص اثر منفي بر توسعه تجارت الكترونيك B2B مي‌گذارد كه مي‏تواند تحت تاثير آماده نبودن زيرساخت‌ها باشد و اين رابطه براي كشورهايي با سطح توسعه انساني بالا معكوس است. براساس آستانه تعريف شده در اين مقاله ميانگين در كشورهايي كه شاخص توسعه انساني پايين تري دارند شاخص توسعه انساني در اين كشورها موجب كاهش سطح تجارت الكترونيك B2B مي‌شود اما در كشورهايي كه HDI در آنها بالاتر از ميزان آستانه است، اثر معني داري نداشته است. رژيم شاخص توسعه انساني تا سطح آستانه‌اي با ضريب 3.667- روي تجارت‌الكترونيك B2B تأثير منفي گذاشته و شاخص توسعه انساني تجارت‌الكترونيك را كاهش داده است. هند و پاكستان و تاجيكستان كمتر از مقدار آستانه يعني 0.653 هستند و بقيه كشورهاي مورد مطالعه در اين پژوهش بيشتر از مقدار آستانه هستند. آزمون اثر آستانه‌اي انجام شده، هم بر اساس فاصله اطمينان 95% مقدار عددي آستانه‌اي بين بيشترين و كمترين مقدار قرار مي‌گيرد و هم بر اساس مقدار بحراني، و سطح معني‌داري فرضيه H0 مبني بر اينكه اثر آستانه‌اي وجود ندارد، رد مي‌شود و فرضيه H1 وجود حداقل يك آستانه، رد نمي‌گردد.