برآورد نرخ بهره و رابطۀ آن با تورم در ايران: داده‌هاي بازارهاي آتي و رهيافت MS-VAR

اين مقاله، به دو مسئله در اقتصاد ايران پرداخته است. نخست، با توجه به پنهان بودن نرخ بهرۀ بازار در ايران هدف اول اين مقاله، ارائۀ برآوردي از نرخ بهره در ايران است. براي استخراج يك جايگزين محاسبه ‌پذير براي نرخ بهره از روابط ميان قيمت‌هاي نقدي و آتي طلا استفاده شده و سري زماني ماهانۀ نرخ بهره طي دورۀ 1388:01 تا 1397:01 استخراج شده است. دومين مسئله، ارتباط نرخ بهره با تورم است، با لحاظ ديدگاه‌هاي متنوع در دربارۀ اين رابطه، با اين استدلال كه اين ديدگاه‌ها عمدتاً از نتايج تجربي مطالعات در اقتصادهايي با شرايط متفاوت ناشي مي‌شود و ممكن است اساساً اين رابطه شكلي غيرخطي داشته باشد، اين مقاله بر پايۀ روش MS-VAR مدلي براي بررسي رابطۀ علّي غيرخطي ميان نرخ بهره و تورم ارائه مي‌دهد. يافته‌ها نشان مي‌دهند كه رابطۀ ميان نرخ‌هاي بهره و تورم در دورۀ يادشده در قالب دو رژيم دسته‌بندي مي‌شود. در رژيم صفر كه هر دو متغير در سطوح بالا و پرنوسان هستند، عليّت دوطرفه ميان آنها وجود دارد كه تأييد كنندۀ اثر فيشري است. در رژيم يك كه هر دو متغير در سطوح نسبتاً پايين با نوسان اندك قرار دارند، عليّت يك‌طرفۀ مثبت از نرخ بهره به تورم وجود داشته است.