تعهد افغانستان به رعايت قواعد عرفي حاكم بر آبراه‌هاي بين‌المللي

افغانستان برحسب موقعيت جغرافيايي و داشتن كوه هاي مرتفع و پوشيده از برف، سرچشمه چندين آبراه مهم بين‌المللي بوده كه نقش عمده در تأمين آب منطقه دارند. به ‌استثناي آبراه هيرمند، بسياري از آبراه‌هاي افغانستان فاقد رژيم بهره‌برداري معاهداتي بوده و تابع قواعد عرفي بين‌المللي‌اند. اين پژوهش رويه حقوقي و رويكرد عملي دولت افغانستان نسبت به قواعد عرفي حاكم بر آبراه‌هاي بين‌المللي را مورد بررسي قرار مي‌دهد. مقاله با بررسي قوانين اساسي، قوانين عادي و ساير اسناد مرتبط نشان مي‌دهد كه قواعد عرفي بين‌المللي بخش مهم از تعهدات حقوقي افغانستان بر مبناي قوانين ملي، قواعد و الزامات بين‌المللي است كه رويه عملي دولت افغانستان نيز بر پذيرش و رعايت آن تأكيد دارد. با اين ‌وجود اقدامات توسعه دو دهه اخير افغانستان در حاكميت قبلي و حكومت دوفاكتوي فعلي (طالبان)، آن‌طور كه بايد با تعهدات ناشي از قواعد عرفي بين‌المللي هم‌خواني ندارند. چنين رويكردي در تعارض با اصل استفاده معقول و منصفانه از آبراه‌هاي بين‌المللي و عدم ايجاد خسارت فاحش به ساير كشورها بوده كه تداوم آن مسئوليت بين‌المللي دولت افغانستان را در پي خواهد داشت.