ارتباط درآمدهاي حاصل از منابع طبيعي، شهرنشيني و صنعتي‌شدن در ايران

نرخ مثبت شهرنشيني در دهه‌هاي اخير، موقعيت ويژه آن در بهره مندي از منابع طبيعي و اجراي چندين برنامه توسعه صنعتي از ويژگي‌هاي اقتصاد ايران است كه بررسي رابطه متقابل بين آن‌‌ها در اين پژوهش مورد توجه قرار گرفته است. نتايج حاصل از تخمين مدل خودرگرسيون برداري براي اقتصاد ايران طي سال‌هاي 1352 تا 1400 نشان مي‌دهد اولا رشد شهرنشيني نسبت به شوك‌هاي درآمدهاي حاصل از منابع طبيعي و صنعتي شدن واكنش مثبت نشان مي دهد كه بر اساس آن پبش‌بيني مي‌شود شوك درآمدهاي حاصل از منابع طبيعي و صنعتي شدن از كانال گسترش كالاها و خدمات شهري و فراهم كردن فرصت‌هاي شغلي در مراكز صنعتي، ميزان جمعيت شهرنشين را افزايش خواهد داد كه اين پديده مي‌تواند هزينه‌هايي مثل آلودگي، حاشيه نشيني و رشد فعاليت‌هاي غيرقانوني بر جامعه تحميل كند. ثانيا واكنش صنعتي‌شدن نسبت به شوك درآمدهاي حاصل از منابع طبيعي منفي است كه نشان دهنده برقراري فرضيه نفرين منابع است. ثالثاً: اثر متغيرهاي سياسي مثل شوك جنگ بر تحولات صنعتي نسبت به بخش كشاورزي قابل ملاحظه پبش‌بيني مي‌شود. يافته‌هاي مقاله، نقش مديريت درست درآمد حاصل از منابع طبيعي در كنترل نرخ شهرنشيني و فراهم كردن شرايط مناسب براي رشد پايدار در بخش صنعت را نمايان مي‌سازد.