شاخص‌ها و مؤلفه‌هاي جانشين پروري در مدارس و مراكز آموزشي: رويكردي سنتزپژوهي

نيروي انساني كارآمد، شاخص عمده برتري يك سازمان نسبت به سازمان‌هاي ديگر است. يكي از شاخص هاي حفظ، نگهداشت، توانمندسازي و توسعه يافتگي كارمندان در سازمان ها توجه به جانشين پروري افراد براي پست هاي آينده سازمان است. اين مهم در سازمان هاي آموزشي با توجه به اهداف آن ها از اهميت ويژه اي برخوردار است ازاين‌رو هدف پژوهش حاضر شناسايي شاخص-ها و مؤلفه هاي جانشين پروري مديران در مدارس و مراكز آموزشي بود. رويكرد پژوهش حاضر، كيفي و روش آن سنتزپژوهي بود. حوزه پژوهش شامل كليه مقالات منتشرشده در دهه اخير (2023-2006) بود كه از اين ميان تعداد 24 عنوان بر اساس پايش موضوعي محتوايي به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. داده‌هاي پژوهش با تحليل كيفي اسناد موردمطالعه گردآوري شدند. با تجزيه‌وتحليل داده‌ها، عوامل كليدي در 4 بعد، 11 عامل و 54 مقوله شامل بعد مديريت جانشين پروري (مشتمل بر مؤلفه هايي چون شايستگي محوري، مديريت دانش، رهبري تحولي و خلاقانه، برنامه ريزي راهبردي)؛ بعد فرهنگ سازماني (مشتمل بر مؤلفه-هايي چون تقويت فرهنگ همكاري و كار تيمي، تفويض اختيار، حفظ و نگهداشت نيروي انساني مستعد)؛ بعد رويكردها و راهبردهاي جانشين پروري (مشتمل بر مؤلفه هايي چون رويكردهاي مبتني بر خودتوسعه اي و رويكردهاي مبتني بر يادگيري مشاركتي)؛ بعد پايش و ارزيابي (مشتمل بر مؤلفه هايي چون پايش برنامه اي و ارزيابي شايستگي هاي فردي) طبقه‌بندي شدند. نتايج نشان داد براي طراحي الگوهاي جانشين پروري بايد علاوه بر مؤلفه هاي شخصي جانشين، فرهنگ‌سازماني، توجه به رويكردهاي مؤثر در آموزش، مديريت مناسب در جانشين پروري و ارزيابي مناسب را در نظر گرفت.