فراتحليل اثر خاك ورزي حفاظتي بر عملكرد سيب زميني

عليرغم تأثير منفي شخم با گاوآهن برگرداندار بر ساختمان خاك و حاصلخيزي آن، اكثر كشاورزان اعتقاد دارند كه قبل از كاشت سيب زميني مي بايست زمين با گاوآهن برگرداندار شخم زده شود. اما خاك ورزي حفاظتي به دليل پتانسيل حفاظت از منابع خاك و آب و نيز كاهش هزينه هاي توليد مي تواند يك سيستم جايگزين براي روش خاك ورزي رايج در محصول سيب زميني باشد. بررسي هاي متعددي از تاثير روش هاي مختلف خاك ورزي در زراعت سيب زميني وجود دارد كه به طور عمده اثر اين روش هاي خاك ورزي را بر عوامل مختلف مانند خواص فيزيكي خاك، هزينه ها، عملكرد و ... بررسي كرده اند. اكثر مطالعات انجام يافته فقط يك محدوده كوچك (آزمايشات مزرعه اي در يك منطقه) را پوشش مي دهند.  به منظور كسب چشم انداز بهتري از تاثير روش هاي خاك ورزي بر عملكرد سيب زميني، بررسي هاي موجود به صورت نظام مند مرور شده و يافته هاي آن ها با روش فراتحليل مورد تجزيه و تحليل قرارگرفت. مقالات منتشر شده در مجلات علمي، گزارش نهايي پروژه هاي پژوهشي و مقالات مرتبط ارائه شده در كنگره ها و نيز پايان نامه هاي دانشجويي در فاصله زماني 1344 تا 1400 با استفاده از كليد واژه هاي استاندارد مرور شد. در نهايت پس از كنترل كيفي، 25 مطالعه (5 مطالعه داخلي و 20 مطالعه خارجي) براي مقايسه روش كم خاك ورزي با خاك ورزي رايج با استفاده از مدل تصادفي وارد فرايند فراتحليل شدند. بر اساس نتايج، مقدار اندازه اثر (0/07 =SMD )، بدست آمد كه حاكي از اثر مثبت جزيي روش كم خاك ورزي بر عملكرد سيب زميني بود و در مقايسه با خاك ورزي رايج در كل باعث افزايش 13/0 درصدي عملكرد شده است. پيشنهاد مي شود روش كم خاك ورزي (شخم با گاوآهن قلمي در فصل بهار قبل از كاشت سيب زميني+ ديسك) جايگزين روش رايج خاك ورزي (شخم با گاوآهن برگرداندار+ ديسك+ ماله) شود.