ارزيابي روش‌هاي مكانيزه و سنتي برداشت كنجد در شمال استان خوزستان

برداشت كنجد به دليل استفاده از ارقام شكوفا و ريزش بسيار زياد در برداشت مستقيم و مكانيزه، عمدتا به صورت دستي انجام مي‌شود. در سالهاي اخير معرفي ارقام ناشكوفا امكان برداشت مكانيزه كنجد را فراهم كرده است. در اين مطالعه روش سنتي (ارقام شكوفا) و مكانيزه (ارقام ناشكوفا) برداشت كنجد از نظر ميزان تلفات دانه، هزينه، انرژي مصرفي و زمان مورد نياز براي برداشت بررسي گرديد. داده‌هاي برداشت سنتي از كشاورزان شهرستان دزفول، شوش و انديمشك و دادههاي برداشت مكانيزه از كشت و صنعت شهيد رجايي دزفول جمعآوري شد. در برداشت مكانيزه، ميزان تلفات كمباين در سه مقدار كشت بذر 5، 10 و 12 كيلوگرم در هكتار و سه سرعت پيشروي كمباين 1.5، 2 و 2.5 كيلومتر در ساعت اندازه‌گيري شد. ميانگين تلفات دماغه 4.83 درصد به دست آمد كه بيش از 94 درصد آن مربوط به افت دماغه كمباين بود. يافتهها نشان داد با افزايش تراكم بوته ميزان افت كمباين به شدت كاهش مي‌يابد. ميانگين نيروي انساني در برداشت يك هكتار كنجد ناشكوفا 315 نفر- ساعت به دست آمد كه 98 برابر روش مكانيزه بود. ميانگين هزينه برداشت هر هكتار كنجد بر اساس سال 1399 در روش سنتي و مكانيزه به ترتيب 49.4 و 2.7 ميليون ريال محاسبه شد. ميانگين كل انرژي مصرفي برداشت هر هكتار كنجد در روش سنتي و مكانيزه به ترتيب 2088 و 1510 مگاژول به دست آمد كه انرژي انساني در روش سنتي بخش عمده آن بود. نتايج نشان داد استفاده از ارقام ناشكوفا و برداشت مكانيزه امكان توسعه كشت كنجد را فراهم مي‌كند.