كارايي انرژي در توليد محصول كلزا در شهرستان تبريز: كاربرد رهيافت هاي مرزي تصادفي و شاخص انرژي

با عنايت به گسترش سطح زيركشت كلزا در سال هاي اخير به دليل سازگاري با شرايط اقليمي اغلب نقاط كشور از جمله شهرستان تبريز و توليد حدود ۵۵ درصد كلزاي استان در اين منطقه انجام تحقيق پيرامون ابعاد اقتصادي مصرف انرژي من جمله كارايي آن ضروري به نظر مي رسد.اين مطالعه با هدف ارزيابي كارايي انرژي و عوامل موثر بر آن در توليد محصول كلزا در شهرستان تبريز صورت گرفت. در اين راستا اطلاعات مربوط به نهاده‌ها و ستاده با تكميل پرسشنامه از زارعين كلزاكار در سال زراعي 1401-1400 جمع‌آوري گرديده و سپس داده‌ها با استفاده از هم‌ارز‌هاي استاندارد به ميزان انرژي تبديل شد. براي محاسبه كارايي از رهيافت‌هاي مرزي تصادفي و شاخص انرژي استفاده به عمل آمد. برآورد تابع توليد ترانسلوگ (برحسب انرژي نهاده‌ها و محصول) نشان داد كه ميانگين كارايي انرژي مزارع مورد مطالعه 71.17 درصد بوده و عوامل سن، بيمه محصول، ميزان تحصيلات تاثير مثبت و تعداد قطعات تاثير منفي بر كارايي نشان دادند. برابر يافته‌هاي تحقيق، شاخص‌هاي انرژي، شامل كارايي انرژي و بهره‌وري انرژي به ترتيب 2.32 و 0.09كيلوگرم بر مگاژول بدست آمد. نظر به تاثير مثبت تحصيلات و سن كشاورزان بر كارايي توصيه مي‌شود به بهره‌برداران تحصيلكرده و داراي تجربه در توليد كلزا بهره توجه شود. ضمن اينكه كاهش تعداد قطعات كشت و يكجاكاري محصول كلزا نيز به بهبود كارايي انرژي منجر خواهد شد. نهايتا نظر به وجود ارتباط مستقيم بين مقادير كارايي انرژي محاسبه شده از رهيافت SFA و ميزان شاخص كارايي و بهره‌وري در مطالعات آتي نيز از هر دو رهيافت استفاده بعمل آيد تا با اطمينان بيشتري در خصوص شرايط حاكم بر توليد و كارايي محصول بتوان اتخاذ تصميم نمود.