رابطه عوامل شناختي با خلاقيت انتخاب موضوع پژوهشي با ميانجي‌ گري شدت و كيفيت اشتراك دانش در بين دانشجويان تحصيلات تكميلي

هدف: هدف اصلي پژوهش حاضر رابطه عوامل شناختي با خلاقيت انتخاب موضوع پژوهشي با ميانجي‌گري شدت و كيفيت اشتراك دانش در بين دانشجويان تحصيلات تكميلي شهر كرمانشاه بود. روش‌شناسي: روش پژوهش حاضر كاربردي از نوع پيمايشي- تحليلي بود. جامعه آماري پژوهش شامل تقريباً 9000 نفر از دانشجويان تحصيلات تكميلي دانشگاه‌هاي بزرگ شهر كرمانشاه شامل دانشگاه آزاد اسلامي، دانشگاه رازي، دانشگاه پيام نور و دانشگاه علوم پزشكي كرمانشاه بود. حجم نمونه برابر 368 نفر و روش نمونه‌گيري به‌صورت نمونه‌گيري در دسترس كه با توجه به شيوع كوويد-19 افراد به‌صورت هدفمند و با توجه به هدف پژوهش انتخاب گرديد. ابزار گردآوري داده‌ها با استفاده از پرسشنامه 32 سؤالي در هفت خرده مقياس شامل متغيرهاي نگرش، انگيزش، آگاهي و دانش به‌عنوان متغيرهاي شناختي و خلاقيت در انتخاب موضوع پژوهش به‌صورت محقق‌ساخته و متغير هنجارهاي ذهني از پژوهش جيمز، تينگ و راجا (2012) مؤلفه‌هاي شدت به اشتراك‌گذاري دانش و كيفيت اشتراك دانش از پژوهش چيو، هسو و وانگ (2006) با تغييرات كلي انجام شد. به‌منظور تعيين روايي، از روايي محتوايي استفاده شد براي منظور تعداد چهار نفر از اعضاي هيئت‌علمي علوم انساني و دو نفر در حوزه فني و مهندسي و سه نفر در حوزه علوم پزشكي و كشاورزي خواسته شد نظرات خود را درباره پرسشنامه بيان كنند. در اين پژوهش از پايايي پرسشنامه از آزمون آلفاي كرونباخ استفاده شد كه برابر 0.941 به دست آمد كه نشان‌دهنده پايايي مطلوب پرسشنامه بود. تحليل داده‌ها با استفاده از آزمون ضريب همبستگي پيرسون و رگرسيون چندگانه و با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 23 و نرم‌افزار Amos انجام شد. يافته‌ها: بين عوامل شناختي شامل (نگرش، انگيزش، آگاهي و دانش و هنجارهاي ذهني) با شدت (حجم) به اشتراك‌گذاري دانش و كيفيت اشتراك دانش به‌عنوان متغير ميانجي رابطه معناداري مشاهده شد. همچنين بين شدت به اشتراك‌گذاري ‌دانش و كيفيت اشتراك‌ دانش به‌عنوان متغير ميانجي با خلاقيت در انتخاب موضوع پژوهش رابطه معناداري وجود داشت. از طرفي نتايج رگرسيون چندگانه نشان داد كه متغيرهاي عوامل شناختي (نگرش، آگاهي و دانش و هنجارهاي ذهني) توانستند واريانس متغير شدت به اشتراك‌گذاري دانش و كيفيت اشتراك دانش را تبيين كنند ولي متغير انگيزش در اين پژوهش نقشي نداشت. متغيرهاي شدت به اشتراك‌گذاري دانش و كيفيت اشتراك دانش توانستند واريانس خلاقيت انتخاب موضوع پژوهشي را به‌صورت معنا داري تبيين كنند. نتيجه‌گيري: مي‌توان چنين بيان كرد كه اگر دانشجويان از خلاقيت انتخاب موضوعي پژوهشي برخوردار باشند، توانايي در خلق موضوع پژوهش موفق‌تر خواهند بود. اين موفقيت زماني ميسر خواهد شد كه دانش را به اشتراك بگذارند. از جهتي اشتراك‌گذاري دانش متأثر از عوامل شناختي بوده كه از اهميت خاصي برخوردار است.