بازنمايي دين در ضرب ‌‌المثل ‌هاي گيلكي

بسياري از عقايد و باورهاي جامعه در دين ريشه دارد. چگونگي بازتاب دين در جامعه و فرهنگ يكي از موضوعات جالب توجه در حوزۀ جامعه ‏‌شناسي دين است. نظام باورها و ارزش‏‌هاي جامعه در ادبيات و فرهنگ شفاهي جامعه بازتاب پيدا مي‌‏كند. ضرب‏‌المثل‌ها به‌عنوان يكي از مهم‌ترين عناصر ادبيات شفاهي مي‌توانند بازتابي از باورها و نگرش‌هاي حاكم بر جامعه باشند. در اين مطالعه تلاش شد تا با بررسي مثل‌هاي گيلكي تصويري نسبتاً روشن از چگونگي بازنمايي دين و ابعاد آن در ادبيات عامۀ گيلان ارائه شود. اين مطالعه يك بررسي توصيفي ـ تحليلي است كه در آن ضمن تحليل محتواي تعداد 4562 ضرب‌‏المثل حوزۀ شرق و غرب و مركز گيلان، تعداد 209 ضرب‌‏المثل مرتبط با موضوع دين برگزيده شده است. داده‏‌ها براساس محتوا و مفاهيم در قالب چند مقوله مورد دسته‏‌بندي قرار گرفت. با تكيه بر يافته‌‏هاي تحقيق مي‌‏توان گفت بازتاب ابعاد چهارگانۀ اعتقادي (43%)، مناسكي و آيين‌‏ها و آداب و رسوم (24%)، اخلاقي (16%) و شريعتي (16%) در مثل‌‏ها نشان مي‌‏دهد در فرهنگ عامۀ گيلان در كنار توجه به ظواهر ديني و شعائر و مناسك، بر جنبه‏‌هاي اعتقادي و نقش كاركردگرايانۀ دين در جامعه و نهادينه شدن روح دين‌داري و اخلاق ديني در جامعه توجه و تأكيد مي‌‏شود.