تبيين معناشناختي عناصر معماري در روايتگري منقوش و منظوم (با تمركز بر وجوه عاميانه در نگارۀ بهزاد و داستان گنبد فيروزۀ نظامي)

پژوهش حاضر بر آن است تا با تمركز بر وجوه عاميانه در نگارۀ بهزاد و داستان گنبد فيروزۀ نظامي، به تبيين معناشناختي عناصر معماري در روايتگري منقوش و منظوم ايراني بپردازد. براي رسيدن به اين هدف، نخست با ارائۀ تعاريف اجمالي و كاربردي از مفاهيم كليدي مورد نظر ـ مشتمل بر عناصر معماري، روايت، وجوه عاميانه، معناشناسي ـ حدود نظري و محتوايي پژوهش تعيين مي‌شود. سپس با تكيه بر نقاط اشتراك، دو اثر محوري ـ نگارۀ كمال‌الدين بهزاد و داستان گنبد فيروزۀ نظامي ـ مورد بررسي و بازخواني قرار خواهد گرفت. در ادامه، نقشۀ راه پژوهش براساس پرسش كليدي بحث مبني بر چگونگي يافتن نقش و جايگاه عناصر معماري ـ مشخصاً گنبد و رنگ ـ در فرايند روايتگري ترسيم و براي پاسخ‌ دادن به آن، فرايندي سه‌مرحله‌اي، براساس آراي نشانه‏معناشناختي شعيري و كوتس، تدوين و اجرايي مي‌شود. در مرحلۀ اول، ادبيات و معماري به‌مثابۀ دو دستگاه روايتگر تعريف مي‌شوند. سپس، هم‌زمان با خوانش نگاره و داستان، وجوه عاميانۀ هر اثر استخراج مي‌شود و مورد بررسي قرار مي‌گيرد. در گام سوم، يافته‌هاي پژوهش به صورت موازي بررسي و ارزيابي مي‌شود. نتايج پژوهش شاخص‏هاي دوازده‌گانۀ معماري روايي و شاخص‌هاي هشت‌گانۀ ادبيات عامه را به دست داده است. همچنين، با توجه به محتواي روايي و نمادين، فضا، تداعي، تداعي تخيل، ساختن حال يا خلق اكنون، بهره‌مندي از تنش، در سه ساحت زمينه، استفاده و شيوۀ روايت، مي‏توان وجوه مرتبط با ادبيات عامه را در گسترۀ مورد بررسي پژوهش دريافت و تحليل كرد.