نقش مشاركت شهروندان در ارتقاي كيفيت خدمات شهري (مورد مطالعه: شهر زاهدان)

يكي از مباحثي كه در دوران جديد مورد توجه قرار گرفته نقش مشاركت هاي شهروندي در عملكرد مديريت شهري در كليه عرصه هاي اجتماعي، اقتصادي، خدماتي و... مي باشد. امروزه مشاركت شهروندي به عنوان پديده اي كه نقش گرفته از سياست ها و رويكردهاي مديران رده بالاي سازماني و شهري مي باشد، از جمله عوامل ساخته شده به وسيله منابع انساني(سرمايه هاي انساني) است كه نقش مهمي در تحول نظام مديريتي شهرها و ارتقاي كيفيت زندگي بر مبناي سنجش نيازهاي شهروندان دارد. اين مقاله در صدد آن است كه با بررسي و سنجش رابطه بين مشاركت شهروندان و فعاليت هاي افراد در امور شهري و كيفيت خدمات شهري به اين سوالات پاسخ دهد كه ضرورت مشاركت شهروندان در مديريت شهري جوامع امروز چيست و اين مشاركت ها از چه ساز و كار در رويه هاي اجتماعي تبعيت مي كند و از اين طريق چه پيامدهايي مثبتي براي مديريت شهري حاصل مي گردد و چه عوامل محيطي و يا سازمان هايي مي توانند در جذب هدايت و يا گسترش اين مشاركت ها موثر باشد. هدف اين تحقيق سنجش شاخص‌هاي تاثيرگذار در بهبود مشاركت محله محور جهت ارتقاء خدمات شهري در شهر زاهدان است. روش تحقيق توصيفي - تحليلي و مبتني بر گردآوري داده ها به صورت ميداني از طريق ابزار پرسش‌نامه است. جامعه آماري تحقيق را شهروندان ساكن در شهر زاهدان بالغ بر 587730 نفر تشكيل داده‌اند. حجم نمونه از طريق فرمول كوكران 322 نفر محاسبه شد. بررسي 5 متغير قابليت اعتماد، پاسخگويي و مسئوليت‌پذيري، اطمينان، همدلي و توجه و عوامل ملموس و محسوس نشان مي‌دهد كه هر 5 متغير در سطح كمتر از 0/05 معنادار بوده‌اند. بررسي اختلاف ميانگين و آمار تي آزمون تاييد نمود كه شهروندان نسبت به عملكرد شهرداري و مديران، اعتماد ندارند. همچنين آزمون تي تك نمونه اي نشان مي دهد كه شاخص‌هاي شفاف‌سازي، توانمندسازي، پايگاه اقتصادي، بسترهاي ارزشي و احساس تعلق مكاني برابر با 0/000 و كمتر از 0/05 معنادار هستند. اين مطلب بر تاثيرگذاري اين شاخص‌ها بر بهبود مشاركت محله‌محور اشاره دارد. بر اساس نتايج مدل معادلات ساختاري بيشترين تاثيرگذاري مربوط به شاخص شفاف‌سازي با تبيين 0/19 سپس احساس تعلق مكاني با 0/15 است. همچنين آزمون تي تك نمونه‌اي نشان مي‌دهد كه مشاركت‌هاي يدي (اختلاف ميانگين 0/510)، مالي (اختلاف ميانگين0/611) و فكري (اختلاف ميانگين 0/486) با سطح معناداري كمتر از 0/05 تاثير زيادي مي توانند در بهبود مشاركت محله‌محور و ارتقاء كيفيت خدمات شهري داشته باشند.