اثر تمرين ورزشي و رژيم غذايي، به تنهايي، بر هموگلوبين گليكوزيله (HbA1c) و گلوكز ناشتا در بيماران مبتلا به ديابت نوع يك: مطالعه‌ي مرور نظام‌مند فراتحليل

مقاله مروريمقدمه: بيماري ديابت نوع يك (Type 1 Diabetes) T1D، يك بيماري خودايمني است. بهترين راه كنترل T1D، كنترل سطح قند خون، تغيير سبك زندگي از جمله رژيم غذايي مناسب و فعاليت بدني است. هدف از مطالعه‌ي حاضر، بررسي اثر تمرين ورزشي و رژيم غذايي، به تنهايي، بر هموگلوبين گليكوزيله (glycated hemoglobin, HbA1c) و گلوكز ناشتا در بيماران T1D بود.روش‌ها: جستجوي سيستماتيك در پايگاه‌هاي اطلاعاتي PubMed، Web of Science، Scopus و Google Scholar براي مقالات انگليسي منتشر شده تا اكتبر 2022 انجام شد. فراتحليل براي بررسي اثر تمرين ورزشي و رژيم غذايي، به تنهايي، بر HbA1c و گلوكز ناشتا در بيماران مبتلا به T1D انجام گرديد. تفاوت ميانگين استاندارد شده (Standardized mean difference) SMD، تفاوت ميانگين وزني (Weighted mean difference) WMD و فاصله‌ي اطمينان 95 درصد با استفاده از مدل اثر تصادفي محاسبه شد.يافته‌ها: نتايج 14 مطالعه با 637 دختر و پسر مبتلا به T1D نشان داد كه تمرين ورزشي، سبب كاهش معني‌دار HbA1c (0/03 = P، 0/55- = SMD) در بيماران T1D نسبت به گروه شاهد شد. اما تمرين ورزشي، سبب كاهش معني‌دار گلوكز ناشتا (0/07 = P، mg/dL14/28- = WMD) در بيماران T1D نسبت به گروه شاهد نشد. همچنين رژيم غذايي باعث كاهش معني‌دار HbA1c (0/6 = P، 0/04- = SMD) و گلوكز ناشتا (0/1 = P ،mg/dL 18/52- = WMD) در بيماران T1D نسبت به گروه شاهد نشد.نتيجه‌گيري: مطالعه‌ي حاضر نشان داد كه تمرين ورزشي به عنوان يك راهكار غيردارويي براي كاهش HbA1c براي بيماران T1D پيشنهاد مي‌شود. با توجه به نتايج فراتحليل حاضر، مناسب‌ترين شيوه‌ي تمرين براي كاهش HbA1c، تمرين تركيبي است. اما رژيم غذايي به تنهايي اثري بر HbA1c در بيماران T1D ندارد.