بازتواني معلولين، فرآيندها و چالش‌ها در استان همدان

معلول و معلوليت يك پديدۀ مهم اجتماعي در جامعۀ امروز است. افراد معلول با مشكلات متعددي در روابط بين فردي، خانوادگي، كار، تحصيل و حوزه‌هاي عاطفي-رفتاري روبه‌رو هستند. حدود 76هزار معلول در استان همدان وجود دارند كه حدود 30هزار نفر آن‌ها معلولان جسمي و حركتي هستند. اين مطالعه با روش كيفي به‌دنبال ارزيابي پس از اجرا و اثربخش بودن اين برنامه‌هاست؛ زيرا در صورت اجراي درست طرح زمينۀ بهبود كيفيت زندگي معلول، افزايش كيفيت خدمات، كاهش بار مالي فرد معلول بر خانواده و حتي گاه امكان كارآفريني و توانمندسازي معلولان با تأكيد بر افراد داراي آسيب نخاعي را فراهم مي‌شود. در اين پژوهش مطالعه بر چهار گروه شامل: مديران سازمان بهزيستي،مديران مراكز مجري طرح،تسهيل‌گران و مشاوران و مددكاران، اساتيد دانشگاه و به‌خصوص معلولان شركت‌كننده در طرح و خانواده‌هاي آن‌ها  متمركز بوده است. يافته‌هاي پژوهش نشان‌داد كه نيازهاي مخاطبان براساس پلكان نيازهاي مازلو در قالب طرح تابع شرايط طبقاتي متفاوت است؛ طبقات فقير و حاشيه‌، بيشتر بر نيازهاي عيني مثل بسته‌هاي معيشتي اعلام نياز كردند و اقلام و معلولان طبقات برخوردارتر بر ابعاد مددكاري، ويزيت در منزل تأكيد داشتند. تغييرات زياد دستورالعمل‌ها، پوشش كم و ثابت‌بودن هزينه‌هاي طرح در عين افزايش شديد هزينه‌ها و دير ابلاغ شدن طرح و از دست دادن «زمان طلايي» ازجمله نقدهاي وارد بر طرح است. پيشنهاد‌هايي چون: استمرار طرح، جامعيت موضوعي طرح، «تبعيض مثبت» و ايده‌هايي چون: شهر و جامعۀ حامي معلولان و آگاهي به حقوق معلولان و حق به آموزش ارائه شده است.