واكاوي تطبيقي درخت، نور و آب در اشعار سهراب سپهري و اكتاويو پاز

بررسي و تطبيق اشعار شاعران بزرگ در نزديك‌تر ساختن ملل گوناگون و شناخت جهان‌بيني مشترك آن‌ها به ما ياري مي‌رساند و در سايۀ اين پژوهش‌ها امكان تفهيم بهتر شعرها و انتقاد مؤثر آن‌ها ميسر مي‌شود. سهراب سپهري و اكتاويو پاز از آن دسته شاعراني‌اند كه عميقاً به خاطر علاقه زيادشان به فرهنگ هند و اساطير جهان نگرش شاعرانۀ مشابهي را به ويژه در رابطه با عناصر بنيادين هستي، درخت، آب و نور دارند و از آنجايي‌كه در بافت اساطيري، اين عناصر باهم پيوندي ناگسستني دارند با كاركردي يكسان در شعرهايشان متجلّي شده‌اند. در اين پژوهش به شيوۀ توصيفي- تحليلي كاركرد اين عناصر در اشعار آنان بررسي و تبيين شده است. هر دو اين شاعر در اشعار خود با بهره‌مندي از ساحت اساطيري، پيوند انسان با درخت، درخت با آب و نور و پيوند آب و نور و در نهايت پيوند ژرف انسان، درخت، آب و نور را با بياني شاعرانه و مشابه هم منعكس ساخته‌اند كه با درك اين مسئله، نه تنها تحليل بسياري از تركيبات غريب و نامأنوس شعري اين دو شاعر آسان مي‌شود بلكه زيبايي‌هاي شاعرانۀ آن‌ها نيز رخ مي‌نمايد و در سايۀ اين تحليل، پيوند سپهري و پاز از منظر نگرش شاعرانه و اساطيري پديدار مي‌شود. با واكاوي پيوندهاي ژرف بين عناصر ياد شده، نتيجه حاصل اين است كه اين عناصر در اشعار اين دو شاعر به يك وحدت هستي‌شناسانه ختم مي‌شود و اين عناصر و شاعر به عنوان يك «حقيقت واحد» نمود پيدا مي‌كنند.