تحليل طرح‌ واره‌هاي حجمي در سروده‌هاي نيما يوشيج

زبان ‌شناسي شناختي، رويكردي در مطالعه زبان است كه به بررسي رابطۀ ميان زبان انسان، ذهن او و تجارب اجتماعي و فيزيكي او مي‌پردازد. در علوم شناختي براي توجيه مفهوم‌سازي استعاره از طرح‌واره‌ها استفاده مي‌شود كه غالباً تصوري‌اند؛ يعني براساس مفاهيم بنيادين ذهن ما شكل مي‌گيرند و براي توصيف موضوعات انتزاعي و انديشيدن استفاده مي‌شود. بر اين اساس، انسان تجربيات خود را از جهان خارج به‌صورت مجموعه‌اي از ساخت‌هاي مفهومي و زباني در ذهن انبار مي‌كند و به خارج در قالب كلام و نوشتار تراوش مي‌دهد. حال اين پرسش پيش مي‌آيد كه جهان ذهني نيما چه تأثيري در شكل‌گيري طرح واره‌هاي تصوري حجمي در شعر او داشته است؟ به بيان ديگر، طرح واره‌هاي تصوري حجمي شعر نيما چه مبنا و منبعي دارند و از كجا سرچشمه مي‌گيرند؟ پژوهش حاضر مي‌كوشد، ضمن بررسي طرح واره‌هاي تصوري حجمي در شعر نيما، با رويكرد زبان‌شناسي شناختي و معناشناختي به‌عنوان زيرمجموعۀ آن، به اين سؤال پاسخ داده و با توجه به رويكرد مدنظر تصويري جامع از طرح‌واره‌هاي تصوري شعر نيما به دست دهد. تحقيق حاضر، پژوهشي نظري، توصيفي – تحليلي است كه بر پايۀ مطالعات كتابخانه‌اي انجام‌شده است. نتايج حاكي از آن است كه نيما به دليل نامساعد بودن شرايط و احوالش، خواستار رهايي و نجات يافتن از آن اوضاع بود كه مي‌تواند سرچشمۀ كاربرد طرح‌ وارۀ حجمي در اشعارش باشد.