تحليل محتوايي مفاهيم شيعي در اشعار محتشم كاشاني

محتشم كاشاني از‌جمله شاعران پارسي ‌گو است كه در سدۀ دهم هم‌زمان با تشكيل حكومت صفوي، در شهر كاشان به دنيا آمد و بيشتر عمر او مصادف با سلطنت شاه طهماسب، دومين پادشاه سلسلۀ صفوي بود كه شاعران را از مدح پادشاهان منع و به سرودن اشعار در منقبت ائمۀ اطهار تشويق مي‌كرد. نويسندگان مقاله برآنند تا مفاهيم و شعائر شيعي را از خلال اشعار اين شاعر ـ كه در موقعيت‌ها و مناسبت‌هاي مختلف سروده شده است با ابيات مربوطه ـ مشخص كنند و به اين ترتيب به روش تحليلي - توصيفي، ظهور و بروز فرهنگ و مفاهيم شيعي را در شعرهاي او  نشان دهند. اشعاري كه در زنده نگه‌داشتن و ترويج مفاهيم شيعي، از‌جمله واقعۀ عاشورا در بين مخاطبان و خوانندگان آن در طي ساليان متمادي نقش بسزايي دارد، عناويني مانند برقراري مجالس روضه خواني و سيه پوشي در ايام محرم و صفر براي بزرگداشت واقعۀ عاشورا، سرودن اشعار مرثيه در رثاي سالار شهيدان، مدح و منقبت ائمۀ اطهار و يادكرد فرقۀ منسوب به شيعه كه همگي نشان از عشق و علاقۀ شاعر، حاكمان و مردم عصر وي به مذهب تشيع دارد كه در آن زمان به‌تازگي به تدبير و تلاش شاه اسماعيل اول صفوي در سراسر ايران پهناور به‌عنوان مذهب رسمي كشور اعلام شده‌ بود.