بررسي سبك زباني شعر «مست و هوشيار» از پروين اعتصامي و «خواندن محتسب مست خراب‌افتاده را به زندان» از مولوي با رويكرد تطبيقي

جلال‌الدين محمد بلخي شاعر و عارف سدۀ هفتم از پيشروان شعر عرفاني و پروين اعتصامي از پيشكسوتان شعر عصر تجدد، يكي در سدۀ هفتم و ديگري در دوران معاصر براي اصلاح جامعه با رويكرد‌هاي متفاوت شعر سروده‏اند. دراين پژوهش شعري از پروين اعتصامي «مست و هوشيار» و «خواندن محتسب مست خراب‌افتاده را به زندان» از مولوي، بررسي سبك زباني در سه محورِ آوايي، لغوي و نحوي با رويكرد تطبيقي انجام يافته‏است. روش تحقيق در اين مقاله كيفي و كمي، مبتني بر تحليلي-توصيفي است. در اين دو عنوان شعر كه تمثيل‌گونه است، هر دو شاعر نقش راوي دارند كه در يك گفت‌وگوي داستاني بيان شده‌است. هدف از نوشتن اين مقاله چگونگي تأثيرپذيري پروين اعتصامي از مولوي است. يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهد كه  پروين اعتصامي  افزون بر اينكه از محتواي داستان متأثر بوده است از زبان داستان به‏ويژه در گزينش واج‌ها نيز از مولوي پيروي كرده ‌است. آنچه در شعر پروين متمايز مي‏نمايد، چگونگي تصرف در مضامين و كيفيت ارائۀ داستان است. تفاوتي‏كه در شعر مولوي به نظر مي‏رسد عناصر عرفاني به‏كاررفته نسبت به شعر پروين اعتصامي غالب‌تراست؛  اما هر دو شعر از نظر موضوعي انتقادي، ‏سياسي و اجتماعي است. چنين نتيجه مي‏توان گرفت كه هر دو شعر از نگاه موضوع جنبۀ انتقادي ـ سياسي دارند؛ اما از نظر لحن كلام عناصر عرفاني در مثنوي نسبت به قطعۀ پروين اعتصامي غالب‏تر است.