تحليل روان‌شناختي شخصيت «إريان» در رمان الرجل الذي آمن بر اساس نظريۀ مارتين سليگمن

رويكرد مثبت‌نگر كه مارتين سليگمن، اساس آن را در روان‌شناسي بنيان نهاد، از رويكردهاي كاربردي در تحليل روان‌شناختي شخصيت اصلي رمان است و بر تواتمندي و فضيلت‌هاي شش‌گانۀ شخصيت، يعني شجاعت، خودكنترلي، انسانيت، عدالت، تعالي و خرد دلالت دارد كه راهي براي رسيدن به شكوفايي است؛ از اين‌رو، اين پژوهش بر آن است رويكرد مثبت‌نگر در شخصيت اصلي «إريان» در رمان الرجل الذي آمن از نجيب الكيلاني از نويسندگان معاصر عربي كه به رفتار شخصيت‌ها و تأثير وتأثر آنها در جامعۀ بشري، آگاه است را با روش توصيفي و تحليلي، بررسي كند و تأثير آن را در پرورش خلاقيت، توانمندسازي و بهبود وضعيت افراد، مشخص كند. يافته‌هاي پژوهش، حاكي از آن است كه شخصيت اريان در اين رمان عاشقانه و مذهبي، با سيري منسجم و دلنشين، شخصيتي است داراي عشق عفيف كه نمي‌تواند خود را با عقايد سطحي و كليشه‌اي راضي كند و با مطالعۀ عميق تعاليم اسلامي، درصدد كسب معرفت و حقيقت اساسي است. با شجاعت و كنترل هواي‌نفس خود، همۀ دلبستگي‌ها و تعصبات را در راه حقيقت، كنار مي‌نهد، در برابر نابساماني‌ها، صبر و گذشت دارد و ارزش‌هاي انساني را پياده مي‌كند، در تعامل با انسان‌ها، رفتارهاي عادلانه به خرج مي‌دهد تا روح حقيقت‌ياب خود را تعالي (برتري) بخشد. در نهايت با خرد ذاتي و اكتسابي خود، رضايت خداوند را مدنظر قرار مي‌دهد و به دنياي خود و تغيير مسير زندگي، خوش‌بين و اميدوار است. در رمان، فضيلت شجاعت در شخصيت إريان با برخورد با شمس و دلبستگي اوليه شروع شد تا اينكه دينش را تغيير مي‌دهد و به كشف حقيقت مي‌پردازد و در راه آن با رويدادهايي روبه‌رو مي‌شود و در اين زمينه، جان خود را  هم به خطر مي‌افكند. إريان، وابستگي‌هاي نفس خود را كنترل مي‌كند تا اينكه به حقيقت و معرفت برسد و رضايت الهي را جلب نمايد.