تحليل گفتمان انتقادي مكتب داستان‏ نويسي جنوب (تنگسير، سووشون، اهل غرق)

نويسندگاني كه در يك اقليم مشترك زندگي مي‌كنند؛ در آفرينش هنري خود، علاوه بر جهان‌بيني و سبك شخصي، از شرايط اقليمي، اجتماعي و سياسي آن منطقه نيز تأثير مي‌پذيرند و مكتب منطقه‌اي و اقليمي را پديد مي‌آورند. يكي از اين مكتب‌ها، مكتب داستان نويسي جنوب است كه در ادبيات داستاني ايران جايگاه ويژه‌اي دارد. متون، از جمله متون ادبي، در تعامل با تاريخ، حامل فحواي سياسي- اجتماعي‌ مي‌شوند و جايگاه حضور گفتمان‌هاي مختلف مي‌گردند.تأثير شرايط سياسي، تاريخي و اقليمي بر ادبيات جنوب، به ويژه از كودتاي 1332 تا دو دهه پس از انقلاب، همانندي‌هاي بسياري از نظر محتوا و ساختار در آثار داستان‌نويسان بزرگ اين اقليم به وجود آورده است. در اين پژوهش با انتخاب سه اثر شاخص مكتب جنوب يعني رمان‌هاي « تنگسير» از صادق چوبك، «سووشون» از سيمين دانشور، و « اهل غرق» از منيرو رواني‌پور نشان داده‌ايم كه چگونه آثار برگزيدۀ اين مكتب، متأثر از گفتمان‌هاي موجود و ساختار اجتماعي مولد اين گفتمان‌ها، توليد شده‌اند. نويسندگان مذكور در آثار خود نسبت به ديگر آثار اين مكتب به گونه‌اي ملموس‌تر به بازسازي فضاي استعمار و استبداد زده و ايجاد گفتمان‌هاي غالب پسااستعماري و استبدادستيزي در يك برهۀ تاريخي يعني از زمان حضور استعمار انگليس در اواخر عهد قاجار تا كودتاي 1332 پرداخته‌اند و گفتمان‌هاي غالب خود را بر ساختار واژگاني، نحوي و بلاغي كلام تحميل كرده اند.