تحليل چندصدايي شعر «غروبي ابدي» فروغ فرخزاد باتوجه‌به نظريۀ ميخائيل باختين

منطق گفتگويي، جوهرِ اصلي انديشۀ باختين در تمام سطوحِ فكريِ اوست. او منطق مكالمه را بنيانِ حيات انساني مي‌داند كه سبب مي شود دريچه هاي جديدي را از جهان بيني مبتني بر مكالمه، در ذهن مخاطب بگشايد. اين پژوهش بر مبناي روش توصيفي تحليلي از طريق يادداشت برداري كتابخانه‌اي باهدف تبيين چندصدايي در شعر فروغ فرخزاد، بر مبناي نظريۀ ميخائيل باختين انجام‌ گرفته است. نتايج حاكي از آن است كه: فروغ براي اينكه صدايش بهتر شنيده شود، از چندصدايي در شعرش استفاده نموده است و از طريق قائل ‌شدن به تكثر آگاهي ها توانسته است به‌گونه‌اي هنرمندانه، مخاطب را با خود به فضاي گفتماني وارد كند. او براي ايجاد فضايي تعاملي، از گزاره‌اي پرسشي، امري و ندايي در شعرش، استفاده مي كند. به علاوه او، با ايجاد تضاد و تقابل در كلامش، توانسته است، چندآوايي منحصربه‌فردي را  در سطح واژگان  پديد آورد، به گونه اي كه هم‌زمان مي توان صداهاي غنايي، حماسي، اميدوارانه و مأيوسانه، صلح طلب و ستيزه‌جويانه را، در كنار عناصر موجود در طبيعت، به‌وضوح مشاهده كرد. همچنين، فروغ در شعرش تأكيد زيادي بر «سخن‌گفتن» دارد كه اين خود خفقان حاكم بر جامعه و مُهري كه بر دهان زنان، در جامعۀ مردسالار و زن ستيز آن روز حاكم بوده، را نشان مي دهد و شاعر قصد دارد اين فضا را به محيطي تعاملي و گفتگو محور بدل سازد.