بررسي نوع و فراواني ميكروپلاستيك ها در خاك محل هاي دفن پسماند شهري: مرور سيستماتيك

مقدمه و هدف: ميكروپلاستيك‌ها (MPs) آلاينده‌هايي نوظهور و با ماندگاري بالا در محيط‌زيست هستند. مطالعات متعددي به بررسي آلودگي MPs در محيط آبي پرداخته‌اند؛ اما با توجه به ملموس نبودن آلودگي در محيط خاك و دشواري ارزيابي MPs در خاك، كمتر به آن پرداخته شده است. اين مطالعه با هدف بررسي سيستماتيك آلودگي خاك در محل‌هاي دفن پسماند شهري به MPs انجام گرفت. روش‌كار: مطالعه‌ ي حاضر از نوع مرور سيستماتيك و بر اساس دستورالعمل پريزما (PRISMA) انجام شد. به اين منظور، پايگاه هاي اطلاعاتي PubMed، Science Direct، Web of Science، Scopus، Google Scholar و پايگاه‌هاي داخلي Magiran و SID با استفاده از كليدواژه‌هاي اصلي Microplas tic،Soil ،landfill  و كلمات معادل در Mesh تا سال 2023 بررسي شد. در ادامه‌، غربالگري بر اساس معيارهاي ورود و خروج و اهداف مطالعه انجام گرفت و در مجموع، 15 مقاله ارزيابي شد.يافته‌ها: مطالعات نشان داد نوع و ميزان ميكروپلاستيك‌ها در خاك محل دفن متأثر از پارامترهاي مختلفي است. ميكروپلاستيك‌ها داراي غلظت‌هاي مختلف و اندازه‌ي ذرات كمتر از μm 10 تا بيش از mm 5 بودند. بيشترين تركيب استخراج‌شده مربوط به پلي‌اتيلن ترفتالات (PET) و پلي‌وينيل كلرايد (PVC) بود. مقادير MPs در عمق هاي مختلف نمونه‌برداري متفاوت است و با افزايش عمر محل دفن و سن مواد پلاستيكي افزايش مي يابد. ميكروپلاستيك‌هايي كه اندازه‌ي كوچك‌تري داشتند، در مكان هايي كه پسماندهاي پلاستيكي در معرض درجات بالاي هوازدگي قرار داشتند، داراي بيشترين فراواني بودند. نتيجه‌گيري: توليد انبوه پسماندهاي پلاستيكي و خطرهاي بهداشتي و اكولوژيكي آن به‌عنوان آلاينده‌اي نوظهور و پايدار در محيط‌زيست، بيانگر لزوم توجه ويژه به تدوين برنامه‌هايي براي كاهش مصرف  مواد پلاستيكي و افزايش بازيافت زائدات آن است. از طرفي، با توجه به اهميت كيفيت خاك در چرخه‌ي تأمين مواد غذايي و تأثير مستقيم آن در آلودگي آب و هوا، پايش و كنترل مستمر آلودگي خاك به اين مواد به همراه  بررسي منابع ورود آن‌ها به محيط‌زيست مي تواند كمك شاياني به مديريت اين چالش كند.