بررسي جايگاه و عملكرد شعر و انديشه مولانا در آثار شهيد مرتضي مطهري

ادبيات فارسي خارج از فضاي دانشگاه، در ميان افراد، انديشه‌ها و جريانات مختلف سياسي و اجتماعي معاصر حضوري قاطع داشته‌است. مطالعه ادبيات در اين ساحت بيش از هرچيز به معناي تبيين نقش و عملكرد آن در فراز و فرودهاي تاريخي است. با توجه به اين مسأله، در مقاله حاضر شعر و انديشه مولانا جلال‌الدين محمد بلخي در آثار شهيد مطهري به عنوان يكي از برجسته‌ترين و تأثيرگذارترين شخصيت‌هاي معاصر، رديابي شده است. آثاري كه مورد تحليل محتوايي قرار گرفته‌اند بيشتر آثاري هستند كه در نگاه نخست پيوند و ارتباط متعارف و شناخته‌شده‌اي با ادبيات فارسي برقرار نمي‌كنند؛ اما تعمّق و تأمل در اين آثار نشان‌دهنده حضور چشمگير و مؤثر ادبيات و مشخصاً انديشه و شعر مولانا است كه البته سويه تبييني اين گونه كاربرد بر سويه استدلالي آن غلبه دارد. نتايج همچنين نشان مي‌دهد، شهيد مطهري با استعمال برخي از حكايت‌هاي مثنوي و كاربست ساختار شعري مثنوي، به تقويت و تصديق برخي از ديدگاه‌‌ها و از طرفي تضعيف پاره‌اي ازگفتمان‌هاي رقيب نايل شده است. از اين منظر ضمن بازسازي نظرات استاد مطهري درباره مولانا، جايگاه شعر و انديشه اين شاعر و عارف برجسته در منظومه‌ فكري شهيد مطهري و متعاقباً جايگاه، ارزش و عملكرد ويژه آن در يكي از مهمترين جريانات سياسي-اجتماعي معاصر مشخص مي‌شود.