معيارهاي خوانش محيط كالبدي براي نابينايان با تكيه بر اصول معماري پايدار

مقدمه: نابينايان همانند ساير افراد بايد بتوانند علاوه بر حضور مستقل و فعال در جامعه، از تسهيلات همگاني بهره مند شده و فضاهاي شهري را آنگونه كه هست، درك نمايند. ولي امروزه توسعه بي رويه و به دور از برنامه ريزي شهرهاي بزرگ و تنوع بصري گسترده، منجر به سردرگمي و عدم خوانايي محيط هاي كالبدي و فضاهاي شهري براي افراد داراي محدوديت حركت به ويژه نابينايان شده و با تضييع حقوق شهروندي آنها و عدم پايداري محيط، كاهش روز به روز سرزندگي فضاها و شهروندان را در پي داشته است. پژوهش حاضر در پي يافتن پاسخ اين پرسش است كه معيارهاي خوانش محيط كالبدي براي افراد نابينا با در نظر گرفتن اصول پايداري اجتماعي كدام است؟ از ديگر اهداف اين پژوهش، ايجاد بستر كالبدي مناسب قابل درك است تا امكان حضور فعال نابينايان در فضاهاي عمومي به منظور ايجاد فرصت هاي برابر و دسترسي بدون مانع، مستقل، راحت و ايمن به محيط كالبدي فراهم شود.روش تحقيق: به منظور دستيابي به اهداف مذكور، با استفاده از روش تحليل توصيفي و تحليل محتوا با رويكرد استدلال قياسي، عوامل مؤثر بر ادراك افراد نابينا، مفاهيم خوانايي و اصول پايداري اجتماعي و چگونگي كاربست آن در طراحي محيط مصنوع تدقيق شد و زمينه براي تهيه پرسشنامه اي متشكل از سوألات كيفي نيمه ساختاريافته هدفمند، جهت بررسي نيازهاي نابينايان به طور تصادفي و در گروه هاي مختلف سني و تحصيلي در دو گروه جنسي زن و مرد فراهم شد. يافته هاي كيفي كسب شده از طريق نرم افزار كيفي مكس كيودا ( MAXQDA ) مورد تجزيه وتحليل قرار گرفت.نتايج و بحث: در پژوهش حاضر پس از تحليل داده ها معيارهايي چون حذف موانع و امكان تشخيص آنها، كمك به جهت‎يابي و تعيين موقعيت، ايجاد محيط امن، كمك به تشخيص گذر زمان و ميزان ارتفاع جهت مناسب‌سازي محيط براي نابينايان به دست آمد.نتيجه گيري: نتايج پژوهش نشان مي دهد كه توجه به اصول پايداري اجتماعي در طراحي مانند خوانايي، ايمني، بدون مانع بودن و قابل دسترس بودن محيط داراي كيفيت غير بصري، ميتواند ادراك محيط را در نابينايان افزايش ميدهد و امكانپذيري حضور فعال آنان را در فضاهاي عمومي و شهري فراهم نمايد. در نهايت، راهكارهاي پيشنهادي به منظور اجراي اصول فوق ارائه شد.