ساختار سرعت گوه برافزايشي مكران مركزي و پيامدهاي آن در اكتشاف منابع هيدروكربني و خطر زمين‌لرزه

فرورانش مكران منشور برافزايشي بسيار ضخيم و عريضي دارد كه دو سوم آن در خشكي واقع است. بخش خشكي وسيع اين منشور برافزايشي، فرصت بي‌نظيري را براي مطالعه ساختار سرعتي يك منشور برافزايشي فراهم آورده است. با وجود امكان وقوع زمين‌لرزه‌هاي بزرگ ابرراندگي در منطقه و قرار گرفتن بنادر مهم تجاري مانند چابهار و كنارك روي اين منشور، منطقه مكران از مناطق كمتر مطالعه شده در ايران است. همچنين وجود رسوبات ضخيم جوان و نشتي‌هاي هيدروكربني، گوه برافزايشي مكران را به يكي از مناطق مستعد وجود ذخاير نفتي تبديل كرده است. در اين مطالعه با استفاده از داده‌هاي نوفه زمينه ثبت‌شده در شبكه محلي لرزه‌نگاري متراكم نصب شده در اين منطقه (2020 2016) و با استفاده از روش توموگرافي الحاقي نوفه زمينه به بررسي ساختار منشور برافزايشي در ناحيه اطراف مرز مكران غربي و شرقي واقع در قسمت ايراني مكران پرداخته شده است. نتايج نشان مي‌دهد منشور برافزايشي مكران به دو بخش پيشاني و ديرينه تقسيم مي‌شود كه سرعت موج برشي در قسمت ديرينه نسبت به قسمت پيشاني به‌طور متوسط ۴/۰ كيلومتر بر ثانيه بيشتر است. قسمت پيشاني منشور برافزايشي كه در جنوب منشور قرار دارد، كمتر از نصف عرض منشور را در قسمت خشكي دربرمي‌گيرد. سرعت زياد موج برشي در بخش ديرينه منشور برافزايشي مكران بيانگر درهم‌تنيدگي ساختارهاي داخل گوه و وجود تكه‌هاي اقيانوسي كنده شده از پوسته اقيانوسي در حال فرورانش است كه شرايط را براي وجود ذخاير هيدروكربني بسيار نامحتمل‌ مي‌كند. بر اين اساس پيشنهاد مي‌شود مراحل اكتشاف ذخاير هيدروكربني در مكران ايران ابتدا در قسمت پيشاني منشور برافزايشي متمركز شود. سرعت كمتر موج برشي در پيشاني منشور برافزايشي مي‌تواند باعث به‌وجود آمدن اثر حوضه رسوبي و افزايش دامنه امواج زمين‌لرزه رسيده به اين منطقه و ناگزير، سبب افزايش خطر زمين‌لرزه در اين منطقه شود.