تدوين و كاربست چارچوب مفهومي موثر بر تحليل منابع آبي مبتني بر تكنيك DPSIR (نمونه موردي: محله باغ فيض تهران)

امروزه تامين آب سالم از مهمترين مسائل در شهرهاي بزرگ است. تهران نيز به سبب قرارگيري در منطقه خشك و نيمه‌خشك و با وجود بهره‌مندي از منابع آبي از جمله مسيل‌ها و قنوات، از تنش‌هاي آبي فراواني رنج مي‌برد. محله باغ فيض تهران نيز از محله‌هايي است كه به سبب تجاوز به منابع آبي، با پيامدهاي فضايي و ساختاري نامساعد اكولوژيك روبه‌رو شده است. اين پژوهش تلاش مي‌كند با بهره‌گيري از روش توصيفي-تحليلي به تدوين چارچوب مفهومي موثر بر تحليل و بررسي منابع آبي و مشخصا وضعيت منابع آبي محله باغ فيض، مبتني بر تكنيك DPSIR دست يابد. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد رشد جمعيت، افزايش مجتمع‌هاي صنعتي، كاهش فضاي سبز و خلأ حمايت‌هاي نهادي نيروي محركه‌اي در جهت افزايش مصرف آب، كاهش منابع آب زيرزميني، تغيير نامطلوب كاربري اراضي، آلودگي‌هاي زيست‌محيطي و از بين رفتن پوشش‌گياهي در محله باغ‌فيض بوده است؛ كه اين امر موجب كسري مخازن آب، افزايش سطوح نفوذناپذير، كاهش كميت و كيفيت ذخاير آب زيرزميني گرديده كه آثاري نامطلوب چون فرونشست زمين، خطر تخريب ناشي از وقوع سيلاب و زلزله، نابودي گونه‌هاي گياهي و جانوري و به خطر افتادن سلامت و بهداشت عمومي را در پي خواهدداشت. بنابراين تكنيك DPSIR، تكنيكي بين رشته‌اي است كه با تحليل رابطه علت-معلولي و ريشه‌يابي آنها مبتني بر مفاهيم نيروي محركه، فشار، وضعيت، اثر و پاسخ‌، تلاش مي‌كند تا پاسخ‌هايي مناسب در حوزه مشكلات محيط زيستي موجود در اختيار سياست‌گذاران قرار داده و از اين طريق توانايي برقراري ارتباط بين يافته‌هاي علمي و مسائل جهان واقعي را فراهم ‌آورد.