اثر تنش خشكي و آبياري مجدد در مرحله گلدهي بر پاسخ فيزيولوژيكي و بيوشيميايي و عملكرد لاين‌هاي اميدبخش عدس

بازيابي سريع و كارآمد گياه زراعي از تنش خشكي ممكن است يكي از عوامل كليدي تعيين‌كننده سازگاري با خشكي در گياهان باشد. آزمايش حاضر به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملا تصادفي با سه تكرار و به‌منظور بررسي نقش تحمل خشكي و آبياري مجدد پس از تنش در لاين‌هاي اميدبخش عدس در مرحله گلدهي اجرا شد. تيمارهاي اين پژوهش شامل شش لاين اميدبخش عدس، تنش خشكي (شاهد (آبياري در 80% ظرفيت مزرعه‌اي يا تخليه رطوبتي % 20)، تنش متوسط (آبياري در 55% ظرفيت مزرعه‌اي يا تخليه رطوبتي % 45) و تنش شديد (آبياري در 30% ظرفيت مزرعه‌اي يا تخليه رطوبتي %70))، و سه زمان نمونه‌برداري (سه و شش روز پس از تنش و دو روز پس از آبياري مجدد (ريكاوري)) بود. تنش خشكي باعث كاهش كلروفيل a، كلروفيل b، كلروفيل كل، كارتنوئيد، پروتئين، عملكرد و اجزاي عملكرد شد و كاهش اين صفات در زمان شش روز پس از تنش بيشتر بود. اما در شرايط آبياري مجدد افزايش اين صفات قابل ‌مشاهده بود. نتايج نشان داد كه همبستگي H2O2 و MDA مثبت و معني دار بود. علاوه بر اين، تنش خشكي موجب افزايش ميزان پرولين،  H2O2،MDA  و فعاليت آنزيم هاي آنتي اكسيدان (كاتالاز، پلي فنل اكسيداز و پراكسيداز) شد. افزايش شدت و مدت‌ زمان تنش موجب افزايش بيشتر اين صفات شد. علاوه بر اين، در شرايط بازيابي كاهش معني دار اثرات مخرب تنش (ميزان H2O2، MDA) و فعاليت آنزيم هاي آنتي اكسيدان قابل ‌مشاهده بود. اثر تنش خشكي بر عملكرد و اجزاي عملكرد (تعداد دانه، تعداد غلاف، وزن 100 دانه و عملكرد دانه) لاين‌هاي عدس متفاوت بود. تنش خشكي در مرحله گلدهي باعث كاهش تعداد دانه، غلاف در بوته و وزن صددانه شد كه منجر به كاهش عملكرد شد. اگرچه لاين 2 در شرايط نرمال و تنش خشكي بيشترين عملكرد را داشت، كمترين ميزان عملكرد در لاين 1 در شرايط تنش مشاهده شد .براساس نتايج اين آزمايش لاين 2 لاين مناسبي براي كشت در مناطقي كه با تنش كم‌آبي مواجه هستند به نظر مي‌‌‌‌‌‌‌رسد.