كاركرد عنصر «مكان» در تبلور انديشه هاي پايداري و بيداري اسلامي (مورد پژوهي: قصيده «لِلأقصيٰ أَنْزِفُ شَغَفِي» اثر خِضر محمد أبو جُحجوح)

مكان به عنوان سازه‌اي معنامند در القاي انديشه‌هاي پايداري و بيداري اسلامي مورد توجه شاعران معاصر قرار گرفته‌است. اين پديده كه از ديرباز در آثار ادبي وجود داشته، امروزه در اشعار پايداري نقش چشمگيري ايفا مي‌كند. خِضرمحمد ابوجُحجوح از شاعران پايداري‌سرا و زادۀ فلسطين است. وي در سرودن اشعارش، مكان را به‌عنوان منبع معناآفريني و ابزار انتقال مفاهيم پايداري قرار داده‌است(مسئله)؛ جستار حاضر بر آن بوده تا به روش توصيفي تحليلي به تبيين كاركردهاي عنصر مكان در بازنمود ايده‌هاي پايداري و بيداري اسلامي در قصيده«لِلأقصيٰ أَنْزِفُ شَغَفِي» اثر خضرمحمد ابو جحجوح بپردازد(روش)؛ دليل انتخاب اين موضوع پژوهشي از آن رو است كه قصيده مزبور، آيينه واقعيت‌هاي جوامع عربي است و شاعر مي‌كوشد تا آن را به‌عنوان ابزاري براي بيداري مردم در برابر انديشۀ استعمار و اشغال به كار گيرد. عنصر«مكان» در شعر وي با صبغه‌هاي سياسي، ديني، تاريخي، ملي و طبيعي، القاگر مفاهيمي همچون اقتدار و شُكوه گذشته، ضرورت پيدايش وحدت و همدلي، انتقاد از انفعال و بي‌تفاوتي سردمداران حكومتي، تحريك همت جمعي و بيداري اسلامي مي‌باشد.وي مي‌كوشد تا با تمركز و دميدن احساس و انديشه به پديده‌هاي مكاني، دريچه‌اي به سوي جهان‌بيني پايداري بگشايد؛لذا براي تحقق اين امر در صدد است تا از رهگذر طرحواره هاي تصويري برآمده از تشبيه، استعاره و كنايه و نيز سازوكارهاي ادبي همچون توصيف اغراق آميز، برجسته‌سازي مفاهيم و تلميح به مكان‌ها و حوادث تاريخي، موجبات انتقال انديشه‌ها و درك دغدغه‌هاي پايداري را براي مخاطبان فراهم نمايد(يافته‌ها).