قانون از منظر ديدگاه هاي اخلاقي ايمانوئل كانت و هانس كلسن

زمينه: قانون مقوله و مفهومي است كه در تفكر غرب سابقه ديرينه دارد و از دوره يونان باسـتان تـا دوره مـدرن، تحـت تطورات فكري ـ فرهنگي واقع در عالم غرب، هميشه اهميت و محوريت خود را حفظ كـرده اسـت . در پژوهش حاضر هدف بررسي مفهوم قانون از منظر ديدگاه هاي اخلاقي ايمانوئل كانت و هانس كلسن است. نتيجه گيري: مفهوم قانون قدمتي به سابقه تفكر بشري دارد. قانون به دو معنا در ميراث فكري بشر مطرح شده است، يكي به معناي نظم لايتغيري كه به سرشت امور مربوط مي‌شود، ديگري به معناي ملاكي براي سامان‌دهي زندگي انساني. كانت و كلسن به عنوان بزرگترين فيلسوفان در اخلاق و انديشه مدرن در غرب ، بهتر از هر كس مفهوم قانون مدرن را ذيل اين نسبت ذهنيت گرايي با عالم ترسيم نموده است . در ديدگاه اخلاقي كانت ، عقل عملي با قانون سوبژكتيو خود، اراده را متعين ميكنـد و لـذا ايـن عقـل ، خودتعين بخش و خودقانون گذار است و اين خودتعينن بخشي، عين مفهوم آزادي در تلقي مدرن است. اما از ديدگاه اخلاقي هانس كلسن ، بر پايه مكتب اثبات گرايي، قوانين اثباتي، قوانيني است كه دولت ها آن را تصويب مي كنند و متفاوت از اصول اخلاقي مكتب حقوق طبيعي است كه دائمي تلقي مي شوند و حتي بنابر بعضي از نظريات، ريشه الهي دارند اين تلقي از قانون با مفهوم عرفي امروزين جامعه حقوقي از قانون كاملاً متفاوت است و بازگشايي آن در فهم نسبت انسان و قانون مدرن ، به ويژه در تعيين جايگاه قانون در يك زمينـه فكر ديني حائز اهميت است.