ارزيابي حكمروايي آب كشاورزي در سازمان‌هاي دولتي مربوطه

حفظ امنيت غذايي در كنار امنيت آب به‌عنوان دو حوزه تمدن ساز نيازمند ارزيابي و اصلاح مستمر حكمروايي آب كشاورزي است. هدف اين مقاله ارزيابي حكمروايي در دستگاه‌هاي دولتي  در دو حوزه تأمين آب و توليد كشاورزي بوده كه از نوع آميخته و تحت رويكرد مشاركتي اجرا شده است. بعد از مرور ادبيات، با اجراي مصاحبه‌هاي ساخت‌يافته و كارگاه‌هاي علمي با نمونه كارشناسان و خبرگان انتخاب‌شده به تبيين ويژگي‌هاي حكمروايي پرداخته، نُه شاخص متناظر با آن در زنجيره تأمين آب و زنجيره توليد كشاورزي استخراج‌شده و در قالب پرسشنامه با طيف ليكرت پنج‌تايي موردسنجش قرارگرفتند. روايي پرسشنامه در هر دو بخش توسط كارشناسان و پايايي آن‌ها در سطح آلفاي كرونباخ 0.933 موردتأييد قرار گرفت. نتايج توصيفي مطالعه حاكي است اندازه شاخص‌هاي حكمروايي در بخش تأمين آب حداقل 1.72، ميانگين 1.9 و حداكثر 2.11 برآورد شده و اندازه شاخص‌هاي حكمروايي در بخش توليد كشاورزي حداقل 2.09، ميانگين 2.3 و حداكثر 2.49 برآورد شد. نتايج استنباطي و تحليلي براساس آزمون يك‌طرفه  t در سطح 0.05 حكايت از غيرقابل‌قبول‌بودن وضعيت شاخص‌هاي حكمروايي در دو حوزه آب و كشاورزي دارد. بنا به ضعف شديدتر شاخص «اجماع‌گرايي» نسبت به ديگر شاخص‌ها (وزارت جهاد كشاورزي، 2.3 و وزارت نيرو، 1.9) پيشنهاد مي‌شود ظرفيت شوراي‌عالي آب كشور به گونه‌اي اصلاح و يا ارتقا يابد كه منجر به مشاركت مؤثر سازمان‌هاي دولتي و مردمي در طراحي نقشه راه ارتقاي بهره‌وري آب كشاورزي و تعادل‌بخشي منابع آب زيرزميني شود.