ارزيابي مكاني و زماني روند شاخص‌هاي حدي دما و بارش ايران تحت تأثير تغيير اقليم

پديده تغيير اقليم باعث تغيير در شدت و فراواني پديده‌هاي حدي به‌ويژه بارش‌هاي حدي شده است. تحليل مكاني و زماني روند بارش حدي به‌منظور افزايش انعطاف پذيري سيستم هاي اجتماعي-اكولوژيكي و زيرساخت هاي آن ها تحت تغيير اقليمي بسيار مهم است. اين مطالعه به بررسي تغييرات مكاني-زماني ويژگي‌هاي بارش همزمان با تغيير دما مي پردازد. براي اين منظور، آزمون ناپارامتري اسپيرمن براي ارزيابي روند در سه شاخص بارش (بيشينه بارش سه و شش ساعته و مجموع بارش سالانه) و دو شاخص درجه حرارت (بيشينه و كمينه درجه حرارت سالانه) در 26 ايستگاه سينوپتيك واقع در گستره ايران استفاده شده است. در اين پژوهش از آمار و اطلاعات 34 تا 70 ساله (از سال 1951 تا 2020) استفاده شد. روند داده‌ها در سطح معني‌داري 95 درصد بررسي شد. نتايج نشان داد كه بيشينه بارش سه و 24 ساعته در ايستگاه گرگان داراي روند مثبت است، اما شاخص مجموع بارش سالانه در اين منطقه روندي منفي دارد، هم‌چنين بارش بيشينه سه و 24 ساعته در ايستگاه‌هاي اهواز، اصفهان و سمنان نيز داراي روند افزايشي معني دار بوده و اين مناطق مستعد وقوع سيلاب هستند. هم‌چنين نتايج نشان داد كه افزايش بارش بيشينه سه و 24 ساعته در دماهاي بالاتر در تعداد محدودي از ايستگاه‌ها منجر به افزايش در بارش سالانه مي‌شود و اكثر ايستگاه‌ها كاهش بارش را با افزايش دما نشان مي‌دهند. هم‌چنين، بيشينه دما در همه ايستگاه‌ها (به‌جز شهركرد و بيرجند) داراي تغييرات افزايشي است كه نشان‌دهنده گرم‌شدن هوا در تابستان است.