تكرار موبه‌موي يك تجربه تاريخي در آفرينش تصويرهاي شعري تحليل جايگاه سبك‌شناختي تصويرهاي سروش اصفهاني

ميرزا محمدعلي اصفهاني متخلّص به «سروش» و ملقب به «شمس الشعراء» از بزرگ‌ترين شعراي مكتب بازگشت و عهد ناصري است. يكي از رموز شهرت و تعالي جايگاه اين شاعر نزد ادبا، مهارتش در تقليد ماهرانه از شاعران پيشين است. برمبناي مطالعات، سروش بيشترين گرايش را به شعر فرخي سيستاني دارد. پژوهش حاضر كه به‌شيوه كمّي‌ـ‌آماري و با رويكرد سبك شناختي نوشته شده است، با بررسي ساختمان تصويرهاي شعري ديوان سروش اصفهاني مي كوشد با ارائه آماري دقيق و روشن از مقدار بهره گيري شاعر از هنرسازه‌هاي بلاغي، سواي تعيين سطح و كيفيت ساختمان تصويرهاي سروش به‌لحاظ سادگي يا پيچيدگي شان، به قياس هندسه تصويرهاي شعري او با سازه تصويرهاي شاعران سبك هاي پيش از او خاصه بررسي مدعاي شباهت شعرش به فرخي بپردازد. طبق داده هاي اين پژوهش، ساختمان تصاوير غزل هاي سروش پيچيده ترين، و سازه تصويرهاي مثنوي‌هاي او ساده ترين هندسه را دارند. ساختمان تصويري قصيده هاي سروش به‌طرز شگفت آوري با هندسه تصويرهاي فرخي همساني دارد؛ گويي به‌لحاظ ساختمان تصاوير، با وجود فاصله تاريخي، هر دو هندسه متعلق به يك شاعر است و اين يعني تكرار موبه موي يك تجربه تاريخي در آفرينش تصويرهاي شعري. همين اتفاق در ساحت ديگري نيز رخ داده است: هندسه تصويرهاي غزليات سروش دقيقاً با هندسه تصويرهاي غزليات سعدي هم تراز است.