آسيب‌شناسي نام‌گذاري داروهاي مركب در طب ايراني بر اساس سه قرابادين صالحي، قرابادين كبير و قرابادين اعظم

يكي از ابزارهاي مهم در شناخت و ارزيابي يك تركيب دارويي و تحليل محتواي آن، نام دارو است. البته گاه اين عنوان‌ها به سبب وجود مشكلاتي كه به نوعي آسيب‌شناسي اين حوزه تلقي مي‌گردد خدشه‌دار مي‌‌شوند. اين پژوهش با گردآوري و بررسي داروهاي مركب طب سنتي تلاش دارد مشكلات حاضر در نام‌گذاري داروها را شناسايي كند. نام داروهاي اين پژوهش از سه كتاب عمل صالح، قرابادين كبير، و قرابادين اعظم گرد آمده است كه در زمره قرابادين‌هاي متأخر طبي بوده و در قرون 12 و 13 هجري نگاشته شده‌اند. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد كه در شيوه نام‌گذاري داروهاي مركب با 5 مشكل عمده مواجه هستيم: (1) وجود چندين نام‌ متفاوت براي دارويي با فرمولاسيون ثابت؛ (2) وجود نام يكسان براي داروهاي داراي فرمولاسيون متفاوت؛ (3) نداشتن نام يا بي‌نام بودن برخي داروهاي مركب؛ (4) نامشخص بودن دسته دارويي برخي فرآورده‌ها؛ و (5) آميختگي موضوع شكل دارويي با روش مصرف، افعال و خواص يا صفات دارو. اين بررسي نشان مي‌دهد كه نام‌گذاري فرآورده‌ها و داروهاي سنتي با الگوهاي مختلفي انجام پذيرفته و از اين رو، دچار تشتت فراوان است كه نيازمند توجه و ساماندهي جدي است.