سند سياستي مديريت و پيشگيري از پزشكي تدافعي در نظام سلامت ايران

پزشكي تدافعي، انجام‌دادن اقداماتي است كه انديكاسيون پزشكي و منفعتي براي بيمار ندارد (پزشكي تدافعي مثبت) يا خودداري از انجام‌دادن اقداماتي پرخطر است كه داراي انديكاسيون پزشكي و منفعت براي بيمار است (پزشكي تدافعي منفي). پزشك اين اقدامات را، صرفاً با انگيزه‌ي محافظت از خود در برابر شكايت‌ها يا تنش‌هايي مانند اعتراض بيمار يا همكاران انجام مي‌دهد و معمولاً موجب واردشدن آسيب جسمي، رواني يا اقتصادي به بيمار يا نهاد پرداخت‌كننده‌ي هزينه‌ي درماني مانند سازمان‌هاي بيمه‌گر مي‌شود كه مي‌تواند عواقبي را به لحاظ كيفيت مراقبت افراد و بهره‌وري از منابع محدود سلامت در پي داشته باشد. عواملي، ازجمله نگراني پزشك از شكايت و دادرسي، ممكن است به رفتارهاي تدافعي منجر شود. اين مقاله به ارائه‌ي پيشنهاداتي براي مديريت اين‌گونه رفتارها و پيشگيري از آن‌ها، شامل سه دسته‌ي كلي راهكارهاي مرتبط با اصلاح سيستم رسيدگي به شكايت بيماران، راهكارهاي اجتماعي مديريت و پيشگيري از پزشكي تدافعي و راهكارهاي مديريتي‌سازماني پرداخته است. اين راهكارها بر اساس يافته‌هاي منتج از تحقيقي تركيبي، شامل مرور غيرنظام‌مند منابع و مطالعه‌ي كيفي با روش برگزاري مصاحبه‌هاي نيمه‌ساختاريافته تنظيم شده‌اند؛ همچنين، گروه اخلاق پزشكي فرهنگستان علوم پزشكي ايران، نتايج آن را بررسي كرده‌اند.